Er zijn verschillende soorten zagen voor rechte zaagsneden, bochten, hoeken en gaten. Een handzaag is handig voor een enkele plank, een cirkelzaag voor lange rechte sneden en een decoupeerzaag voor bochten. Voor het afkorten van plinten en balken gebruik je een afkortzaag, terwijl een reciprozaag vooral geschikt is voor grof zaagwerk.
Welke zaag het beste past, hangt af van het materiaal, de vorm van de zaagsnede en hoe precies je wilt werken. Ook het zaagblad maakt verschil: niet elk blad is geschikt voor hout, metaal of kunststof.
Soorten zagen en hun toepassingen
Dit overzicht helpt je snel de juiste zaag te kiezen. Bij elektrische zagen bepaalt ook het blad welke materialen je ermee kunt zagen.
| Zaag | Geschikt voor | Minder geschikt voor |
|---|---|---|
| Handzaag | Planken en balken met de hand op maat zagen | Bochten en veel herhaald zaagwerk |
| Kapzaag | Kleine, precieze sneden in hout en lijsten | Diepe sneden in dikke balken |
| Figuurzaag | Fijne vormen in dun materiaal | Dikke balken en grote platen |
| Metaalzaag | Metalen buizen, profielen en bouten | Grote stukken hout |
| Decoupeerzaag | Bochten en uitsparingen | Lange, zeer rechte sneden zonder geleiding |
| Cirkelzaag | Lange rechte sneden in planken en platen | Bochten |
| Afkortzaag | Planken, balken en lijsten op lengte of onder een hoek zagen | Lange sneden in de lengte van een plaat |
| Reciprozaag | Grof zaagwerk en sloopwerk | Strak afgewerkte, precieze sneden |
| Gatenzaag | Ronde gaten voor bijvoorbeeld leidingen | Rechte sneden en grote uitsparingen |
Handzagen voor kleine en precieze klussen
Een gewone handzaag herken je aan het brede blad met tanden en een handvat. Je gebruikt hem bijvoorbeeld om een plank of balk op lengte te zagen. Hij is eenvoudig mee te nemen en werkt zonder stroom. Bij veel zaagwerk kost een handzaag wel meer tijd en inspanning dan een machine.
Een kapzaag heeft een verstevigde rug. Daardoor blijft het blad goed recht en kun je gecontroleerd zagen. Dat is handig bij kleine houten latten en lijsten. De rug beperkt wel hoe diep je kunt zagen.
Een Japanse trekzaag zaagt vooral wanneer je het blad naar je toe trekt. Het dunne blad kan een fijne zaagsnede geven. Er zijn uitvoeringen met en zonder verstevigde rug, voor verschillende soorten houtwerk.
Voor ronde vormen en fijn werk is een figuurzaag geschikt. Het dunne zaagblad zit in een beugel en kan scherpe bochten volgen. Denk aan kleine vormen uit dun triplex. Voor een dikke plank is het blad te kwetsbaar en gaat het zagen langzaam.
Een metaalzaag heeft ook een beugel, maar gebruikt een smal blad met fijne tanden. Daarmee kun je bijvoorbeeld een metalen buis of bout doorzagen. Een snoeizaag heeft juist grove tanden en is bedoeld voor takken.
Elektrische zagen voor rechte sneden en hoeken
Een cirkelzaag heeft een rond, draaiend zaagblad. Je gebruikt hem voor rechte sneden in planken en plaatmateriaal. Met een geleiderail of rechte geleider kun je de zaag langs een lange lijn sturen. Een cirkelzaag maakt geen bochten en heeft ruimte nodig om het materiaal goed te ondersteunen.
Een invalzaag lijkt op een cirkelzaag, maar het blad kan vanaf de bovenkant in het materiaal zakken. Daardoor kun je een snede midden in een plaat beginnen. Invalzagen worden vaak met een geleiderail gebruikt.
Een afkortzaag staat op een voet en heeft een zaagblad dat je naar beneden beweegt. Daarmee zaag je planken, balken en lijsten dwars op lengte. De zaag kan meestal ook draaien voor sneden onder een hoek. Veel modellen kunnen daarnaast kantelen voor een schuine zaagsnede.
Een afkortzaag met schuiffunctie wordt vaak een radiaalzaag genoemd. Doordat de zaagkop naar voren en achteren kan bewegen, kun je bredere planken zagen dan met een vergelijkbaar model zonder schuiffunctie. De maximale breedte en dikte verschillen per machine.
Bij een tafelzaag steekt het ronde zaagblad door een tafel. Je beweegt het materiaal langs het blad, meestal met behulp van een geleider. Dat is handig als je meerdere rechte stukken op dezelfde breedte wilt zagen. De machine neemt wel meer ruimte in dan een handcirkelzaag.
Zagen voor bochten, sloopwerk en gaten
Een decoupeerzaag heeft een smal blad dat snel op en neer beweegt. Daarmee volg je een bocht of maak je een uitsparing. Met een passend blad kun je onder meer hout, kunststof en metaal zagen. Voor een lange rechte snede is een cirkelzaag met geleider meestal praktischer.
Een reciprozaag heeft een lang blad dat heen en weer beweegt. Je gebruikt hem voor grof werk, bijvoorbeeld om een balk of buis door te zagen op een lastig bereikbare plek. Er zijn ook bladen voor hout met spijkers. De zaagsnede is meestal minder strak dan die van een cirkelzaag of afkortzaag.
Een lintzaag is een machine met een doorlopend zaaglint. Je voert het materiaal over een tafel langs het blad. Afhankelijk van het blad is de machine geschikt voor rechte sneden en bochten, bijvoorbeeld in hout. Een lintzaag staat meestal op een vaste plek en is daardoor minder handig om mee te nemen.
Een gatenzaag is een rond zaaghulpstuk dat je op een boormachine bevestigt. Hiermee maak je een rond gat, bijvoorbeeld voor een leiding. Gatenzagen zijn er voor verschillende materialen en gatmaten. Ze zijn niet bedoeld om een rechte plank af te korten.
Voor harde materialen zoals tegels en steen bestaan zagen met een diamantzaagblad. Zo’n blad hoort bij een machine die voor die toepassing geschikt is. Een diamantblad is geen vervanging voor een gewoon houtzaagblad.
Het juiste zaagblad kiezen
De zaagsoort bepaalt welke beweging je maakt, maar het blad bepaalt mede welk materiaal je kunt zagen en hoe de snede eruitziet. Een decoupeerzaag voor hout kan met een geschikt metaalblad bijvoorbeeld ook metaal zagen.
- Grove tanden: zagen vaak snel, maar laten meestal een ruwere rand achter.
- Fijne tanden: geven vaak een nettere snede, maar zagen doorgaans langzamer.
- Houtblad: bedoeld voor hout en vaak ook voor plaatmateriaal. Sommige bladen hebben hardmetalen tanden.
- Metaalblad: heeft meestal fijne tanden en is gemaakt voor metaal. Het geschikte blad kan verschillen per metaalsoort.
- Kunststofblad: is afgestemd op kunststof en kan helpen om een nette rand te krijgen.
Let erop dat het blad past op de machine en geschikt is voor het materiaal. Een versleten of beschadigd blad zaagt minder prettig en kan een onveilige situatie veroorzaken. Haal bij een elektrische zaag de stekker uit het stopcontact of verwijder de accu voordat je het blad wisselt.
Veelgestelde vragen over soorten zagen
Welke zaag is handig als je af en toe klust?
Voor een enkele plank is een handzaag vaak voldoende. Wil je ook bochten en uitsparingen maken, dan is een decoupeerzaag een veelzijdige aanvulling. Voor lange rechte sneden werkt een cirkelzaag met geleider meestal makkelijker.
Wat is het verschil tussen een decoupeerzaag en een reciprozaag?
Een decoupeerzaag is geschikt voor vormen en relatief nette uitsparingen. Een reciprozaag gebruik je vooral voor grof werk, zoals het doorzagen van balken bij een verbouwing.
Welke zaag gebruik je voor brede planken?
Voor een rechte snede in de lengte is een cirkelzaag geschikt. Wil je de plank dwars op lengte zagen, dan kan een afkortzaag met schuiffunctie handig zijn, zolang de plank binnen de zaagcapaciteit van de machine past.
Kun je met één zaagblad alles zagen?
Nee. Hout, metaal, kunststof en steen vragen om een passend blad. Ook moet het blad op de zaagmachine passen. Een blad dat voor het ene materiaal geschikt is, kan bij een ander materiaal snel slijten of een slechte snede geven.
Werk je vooral met rechte planken, dan kom je met een handzaag of cirkelzaag al ver. Voor bochten, hoeken of sloopwerk maakt een zaag die bij die specifieke klus past het werk een stuk makkelijker.