Zelf een kast maken: van tekening tot montage

Zelf een kast maken begint met een tekening, een zaaglijst en platen op maat. Daarna zet je de zijpanelen, bovenkant en bodem in elkaar, breng je een achterwand aan en plaats je de planken. Voor een eerste project is een eenvoudige kast met rechte vakken een goede keuze.

Je bepaalt zelf hoe hoog, breed en diep de kast wordt. Laat je de platen op maat zagen, dan heb je thuis minder gereedschap nodig en kun je direct met de montage beginnen.

Een kast ontwerpen die in je ruimte past

Meet de plek waar de kast komt op meerdere punten. Een muur of vloer is niet altijd recht. Gebruik bij een nis de kleinste gemeten maat en laat wat ruimte over om de kast te kunnen plaatsen. Teken ook plinten, stopcontacten en eventuele leidingen in.

Bedenk wat je in de kast wilt zetten. Meet de grootste spullen op en geef ze genoeg ruimte, ook in de diepte. Bij brede planken of zware spullen is extra ondersteuning nodig om doorbuigen te beperken. Een tussenschot kan de overspanning van de planken kleiner maken.

Houd bij een hoge kast ook rekening met de montage. Als je de kast liggend in elkaar zet, moet er genoeg ruimte zijn om hem daarna overeind te kantelen. Is die ruimte er niet, dan kun je de kast op zijn plek rechtop opbouwen.

Mdf of multiplex voor je kast?

Mdf heeft een glad oppervlak en is prettig als je de kast wilt schilderen. De zaagkanten zijn wat ruw en zuigen verf op. Die werk je daarom eerst af met een geschikte grondverf. Gewoon mdf is minder geschikt voor vochtige plekken.

Multiplex bestaat uit dunne lagen hout en is verkrijgbaar met verschillende oppervlakken. Het is geschikt voor een kast die je in houtkleur wilt laten zien, maar kan ook worden geschilderd. De gelaagde randen blijven zichtbaar, tenzij je ze afwerkt. De kwaliteit en prijs verschillen per plaat.

Voor een achterwand kun je een dunnere plaat gebruiken dan voor de zijkanten en planken. Die achterwand houdt de kast ook recht. Wil je een kast zonder achterwand, zorg dan op een andere manier voor voldoende versteviging.

Voorbeeld van een eenvoudige zaaglijst

Als voorbeeld kun je een open kast maken van ongeveer 80 cm hoog, 80 cm breed en 30 cm diep. Gebruik plaatmateriaal van ongeveer 18 mm dik. In dit ontwerp staan de zijpanelen over de volle hoogte en zitten de bovenkant, bodem en plank ertussen.

• Twee zijpanelen van 80 bij 30 cm.
• Een bovenkant en een bodem van elk 76,4 bij 30 cm.
• Een vaste plank van 76,4 bij 30 cm.
• Een dunne achterwand van 80 bij 80 cm, die achter op de kast komt.

De breedte tussen de zijpanelen is in dit voorbeeld 80 cm min twee keer 1,8 cm. De achterwand komt achter op de kast, waardoor de totale diepte iets groter wordt dan 30 cm. Meet de werkelijke plaatdikte en pas de zaaglijst daarop aan. Laat je de platen zagen, geef dan ook door welke kanten zichtbaar blijven.

Dit heb je nodig om zelf een kast te maken

Naast het plaatmateriaal heb je schroeven, houtlijm en bevestigingsmateriaal voor de achterwand nodig. Met afdekdopjes of vulmiddel kun je zichtbare schroefgaten later wegwerken.

Voor het aftekenen en monteren zijn een rolmaat, potlood, winkelhaak, waterpas, boormachine, houtboren en schuurpapier handig. Zaag je zelf, gebruik dan een geschikte zaag en draag een veiligheidsbril en stofmasker. Vooral bij het zagen en schuren van mdf komt fijn stof vrij.

Zelf kast maken: het stappenplan

Werk op een vlakke vloer of werkbank. Leg de panelen eerst los neer zoals ze aan elkaar komen. Zo zie je snel of de zaaglijst en de indeling kloppen.

• 1. Teken de verbindingen af. Zet op de binnenkant van beide zijpanelen een lijn voor de bovenkant, bodem en plank. Meet vanaf dezelfde kant, zodat de plank straks recht zit.
• 2. Boor de schroefgaten voor. Boor op de afgetekende plekken door de zijpanelen en boor ook voorzichtig voor in de kopse kanten van de planken. Zo verklein je de kans dat het plaatmateriaal splijt. Gebruik schroeven die lang genoeg zijn voor een stevige verbinding, maar niet door de andere kant heen komen.
• 3. Monteer het frame. Zet de bovenkant en bodem tussen de zijpanelen. Breng eventueel houtlijm aan op de verbindingen en schroef de delen vast. Gebruik een winkelhaak om de hoeken recht te zetten.
• 4. Plaats de plank. Schuif de plank tussen de zijpanelen, langs de afgetekende lijnen. Zet hem vanaf de buitenkant vast met schroeven. Een vaste plank helpt ook om de kast steviger te maken.
• 5. Bevestig de achterwand. Meet diagonaal van hoek naar hoek. Zijn beide diagonalen gelijk, dan staat het frame haaks. Leg de achterwand erop en bevestig die langs de randen aan het frame en de plank.
• 6. Werk de kast af. Schuur scherpe randen glad en vul zichtbare schroefgaten als je die wilt verbergen. Breng daarna een afwerking aan die bij het materiaal past, zoals grondverf en lak.
• 7. Zet de kast op zijn plek. Zet hem waterpas en bevestig hem aan de muur met passende hoekbeugels, schroeven en pluggen voor jouw muur. Vooral een hoge of smalle kast kan anders naar voren kantelen.

Deuren en verstelbare planken toevoegen

Wil je de inhoud uit het zicht houden, dan kun je passende deuren en scharnieren aan de kast toevoegen. Laat rond de deuren ruimte zodat ze vrij kunnen bewegen. De benodigde ruimte hangt af van het gekozen scharnier en de plaats van de deur. Houd ook naast de kast genoeg ruimte over om de deuren te openen.

Voor verstelbare planken boor je aan beide binnenkanten gaten op gelijke hoogte en steek je daar plankdragers in. De plank ligt dan los op de dragers. Een losse plank verstevigt de kast niet zoals een vaste plank dat doet. Zorg daarom dat het frame en de achterwand stevig genoeg zijn.

Veelgestelde vragen over zelf een kast maken

Is zelf een kast maken goedkoper dan kopen?
Dat kan, maar het hangt af van het plaatmateriaal, de afwerking en het beslag. Ook zaagwerk en gereedschap tellen mee. Vergelijk daarom de kosten van alle onderdelen met die van een kant-en-klare kast.

Kun je een kast maken zonder zelf te zagen?
Ja. Laat de panelen op maat zagen en monteer ze thuis. Je moet nog wel de bevestigingsgaten aftekenen en boren.

Waarom staat mijn kast scheef na het monteren?
Vaak staat het frame niet helemaal haaks of is de vloer ongelijk. Meet eerst de diagonalen van het frame. Zijn die gelijk, gebruik dan zo nodig stelvoetjes of dunne opvulplaatjes onder de kast.

Begin met een eenvoudige indeling en maak de zaaglijst pas nadat je de plaatdikte hebt gekozen. Zo passen de panelen tussen de zijwanden en staat je zelfgemaakte kast straks stevig op zijn plek.