Metaal zagen kan met een handmatige ijzerzaag of met elektrisch gereedschap met een geschikt metaalzaagblad. Voor een enkele buis of dun profiel is een ijzerzaag vaak genoeg. Bij plaatmetaal is een decoupeerzaag handig, terwijl een metaalafkortzaag geschikt is voor meerdere rechte sneden.
De keuze hangt af van de metaalsoort, de dikte en de vorm van het werkstuk. Zet het metaal stevig vast, gebruik een passend zaagblad en werk zonder te veel druk.
Welk gereedschap gebruik je om metaal te zagen?
Voor een kleine klus hoef je niet meteen een speciale machine te kopen. Met een ijzerzaag kun je bijvoorbeeld een aluminium profiel of een dunne stalen buis inkorten. Voor grotere stukken en langere zaagsneden werkt elektrisch gereedschap meestal sneller.
- IJzerzaag: geschikt voor kleine buizen, draadeinden en profielen. Je hebt veel controle, maar het zagen kost spierkracht en tijd.
- Decoupeerzaag: handig voor plaatmetaal en voor gebogen lijnen. Gebruik een fijn metaalzaagblad en ondersteun de plaat goed.
- Reciprozaag: bruikbaar voor buizen en metaal op lastig bereikbare plekken. De zaagsnede is meestal minder precies dan met een afkortzaag.
- Metaalafkortzaag: geschikt om buizen en profielen recht of onder een hoek af te korten. Het is een goede keuze als je meerdere stukken op maat wilt zagen.
- Metaalcirkelzaag: bedoeld voor rechte sneden, bijvoorbeeld in plaatmateriaal. De machine en het blad moeten geschikt zijn voor de metaalsoort.
- Metaalbandzaag: geschikt voor buizen, profielen en, afhankelijk van de machine, massief metaal. Een stationaire uitvoering neemt wel meer ruimte in.
Een haakse slijper kan metaal ook doorsnijden met een doorslijpschijf voor metaal. Je slijpt dan in plaats van te zagen. Daarbij ontstaan meestal vonken en is het lastiger om een heel nette, precieze snede te maken.
Het juiste zaagblad voor staal, aluminium en ander metaal
Een zaagblad moet niet alleen op de machine passen, maar ook geschikt zijn voor het metaal dat je wilt zagen. Een houtzaagblad is geen goede vervanger voor een metaalzaagblad.
De afstand tussen de tanden speelt een grote rol. Bij dun plaatmetaal en dunwandige buizen gebruik je een blad met fijne tanden. Zo kunnen meerdere tanden tegelijk in het materiaal grijpen en blijft het blad minder snel haken. Voor dikker, massief materiaal kun je meestal een grovere tand gebruiken.
- Staal en ijzer: een metaalzaagblad is geschikt voor veel gewone stalen buizen en profielen. Stem de tandafstand af op de wanddikte.
- Aluminium: gebruik een blad dat ook voor aluminium geschikt is. Het is relatief zacht en kan aan het zaagblad blijven kleven.
- Roestvast staal: dit is taai materiaal. Een blad met hardmetalen tanden dat voor rvs bedoeld is, is een geschikte keuze.
- Gehard staal en gietijzer: deze materialen vragen om een zaagblad of accessoire dat er specifiek voor geschikt is. Een gewoon metaalzaagblad kan snel slijten.
Let bij een hol profiel op de dikte van de wand, niet alleen op de totale grootte. Een grote buis met een dunne wand vraagt dus nog steeds om fijne tanden.
Metaal zagen met een ijzerzaag
Een ijzerzaag is een praktische keuze als je af en toe een buis of profiel wilt inkorten. Je hebt geen stroom nodig en kunt rustig langs de zaaglijn werken.
- Meet en teken af. Zet een duidelijke lijn op het metaal. Houd bij een precieze maat rekening met de ruimte die het zaagblad wegneemt.
- Zet het werkstuk vast. Klem het metaal in een bankschroef of met schroefklemmen. Plaats de zaaglijn dicht bij de klem, zodat het materiaal minder trilt. Ondersteun ook een lang uiteinde.
- Plaats het blad goed. Span het metaalzaagblad in de beugel met de tanden in de zaagrichting. Bij een gewone beugelzaag wijzen ze meestal van het handvat af.
- Begin rustig. Maak eerst een ondiepe groef op de lijn. Zodra het blad daarin blijft lopen, maak je lange, gelijkmatige halen.
- Zaag zonder te forceren. Geef lichte druk tijdens de zaagbeweging en neem druk weg tijdens de terughaal. Laat het blad het werk doen.
- Werk de rand af. Verwijder scherpe bramen met een metaalvijl. Vijl ook de binnenrand van een afgezaagde buis glad.
Zaagt het blad moeizaam of glijdt het over het metaal? Dan kan het bot zijn of niet bij het materiaal passen. Vervang het liever dan dat je harder gaat duwen.
Metaal zagen met een decoupeerzaag
Met een decoupeerzaag kun je ijzer en ander metaal zagen, zolang je een geschikt metaalzaagblad gebruikt. Vooral voor dunne platen en vormen is dit gereedschap handig. Voor een dikke massieve staaf is het minder geschikt.
Klem plaatmetaal stevig op een werkbank en ondersteun de plaat dicht bij de zaaglijn. Zo beperk je trillingen. Een dunne plaat kun je ook tussen stukken plaatmateriaal klemmen, zolang het zaagblad geschikt is voor de materialen die je samen zaagt.
Zet de zaagvoet vlak op het werkstuk en gebruik een rustige snelheid. Schakel de pendelstand uit of zet die laag. Stuur de machine met lichte druk langs de lijn en laat het blad zelf snijden. Als de plaat sterk trilt of het blad blijft haken, stop dan en verbeter de ondersteuning of kies een fijner blad.
Warmte, smering en veilig werken
Tijdens het zagen kunnen het metaal en het zaagblad warm worden. Bij sommige zaagklussen helpt snijolie om wrijving en slijtage te beperken. Gebruik die alleen als de fabrikant van de machine en het zaagblad dat toestaat. Sommige metaalzagen zijn juist bedoeld om droog te zagen.
Draag een veiligheidsbril tegen metaalsplinters. Bij elektrisch zagen is gehoorbescherming verstandig. Houd losse kleding en lang haar uit de buurt van bewegende delen en draag geen handschoenen bij draaiende machines: die kunnen worden meegetrokken. Gebruik een borstel om spanen weg te halen, pas nadat de machine volledig stilstaat.
Slijp je met een haakse slijper, verwijder dan brandbare spullen uit de omgeving en houd rekening met de richting van de vonken. Gebruik geen snijolie bij slijpwerk. Een pas gezaagde of geslepen rand kan heet en scherp zijn, dus laat het werkstuk afkoelen voordat je het oppakt.
Veelgestelde vragen over metaal zagen
Kun je met een afkortzaag metaal zagen?
Ja, met een afkortzaag die voor de betreffende metaalsoort is gemaakt en een passend blad heeft. Een afkortzaag voor hout is niet automatisch geschikt voor staal. Ook als er een metaalzaagblad op past, kunnen snelheid en afscherming ongeschikt zijn.
Kun je metaal zagen met een cirkelzaag?
Ja, met een machine en een cirkelzaagblad die voor het metaal geschikt zijn. Een speciale metaalcirkelzaag is bedoeld voor dit werk. Monteer niet zomaar een metaalblad op een houtcirkelzaag: de machine moet geschikt zijn voor het materiaal en de snelheid van het blad.
Welke zaag gebruik je voor een stalen buis?
Voor een enkele dunwandige buis is een ijzerzaag met fijne tanden vaak voldoende. Voor meerdere buizen werkt een metaalafkortzaag of metaalbandzaag prettiger. Op een moeilijk bereikbare plek kan een reciprozaag met metaalblad uitkomst bieden.
Kun je metaal op maat laten zagen?
Ja. Bij een metaalhandel kun je platen, buizen en profielen vaak op maat bestellen. Dat is vooral handig bij dik materiaal of als je veel gelijke stukken nodig hebt en zelf geen geschikte machine hebt.
Werk je maar aan één stuk, dan is een goede ijzerzaag vaak de eenvoudigste oplossing. Neem na het zagen de tijd om de scherpe metaalrand weg te vijlen voordat je het onderdeel gebruikt.