Een vensterbank en een dorpel zitten allebei onder een raam, maar hebben niet altijd dezelfde functie. Een vensterbank werkt de binnenkant van het raam af. Een raamdorpel zit meestal aan de buitenkant en voert regenwater weg van de gevel. De onderdorpel van het kozijn is weer een ander onderdeel: dat is de onderste balk of het onderste profiel van het kozijn zelf.
Vensterbank en dorpel onder hetzelfde raam
Onder één raam kunnen dus meerdere onderdelen zitten. Binnen zie je bijvoorbeeld een brede vensterbank waarop je spullen kunt zetten. Buiten ligt een raamdorpel die voorbij de muur steekt. Daartussen bevindt zich de onderdorpel van het kozijn.
De namen worden in de praktijk niet altijd even precies gebruikt. Een raamdorpel wordt soms ook buitenvensterbank of waterslag genoemd. Bij het kiezen van een onderdeel is daarom vooral de plek en de functie van belang: zoek je een afwerking voor binnen of een dorpel die buiten tegen regen kan?
Een deurdorpel is iets anders. Die ligt onder een deur en helpt bijvoorbeeld om een kier af te sluiten of water binnen een ruimte te houden. Zo’n dorpel is niet automatisch geschikt als raamdorpel.
Waaraan herken je een raamdorpel?
Een raamdorpel voert water naar buiten af, weg van het kozijn en de muur. Veel raamdorpels lopen daarvoor schuin af. Er bestaan ook vlakke modellen die zo worden geplaatst dat water kan weglopen.
Aan de onderkant van een stenen raamdorpel zit vaak een waterhol: een groef dicht bij de voorrand. Die onderbreekt het water dat langs de onderkant terug richting de muur wil lopen. Het water kan daardoor van de dorpel afdruppelen.
Voor die werking moet de dorpel voorbij de gevel uitsteken en moet het waterhol vrij blijven. Bij een vlakke raamdorpel van marmercomposiet wordt bijvoorbeeld een overstek van ongeveer 2,5 cm geadviseerd. De juiste maat hangt af van het product en de aansluiting op de gevel.
De aansluiting tussen kozijn en dorpel
De aansluiting onder het raam moet voorkomen dat regenwater achter de raamdorpel terechtkomt. Bij sommige vlakke dorpels is daarvoor een opkant verkrijgbaar: een verhoogde rand aan de kant van het kozijn. Die rand is soms een los onderdeel dat op de dorpel wordt bevestigd.
Ook de zijkanten verdienen aandacht. Als een dorpel niet goed aansluit op het metselwerk, kan water via de uiteinden in de constructie komen. Een zichtbare voeg is niet per se een probleem, zolang de aansluiting passend is afgewerkt en water naar buiten kan worden afgevoerd.
Dek openingen in een kozijn niet zomaar af. Sommige openingen zijn bedoeld om water uit het kozijn af te voeren.
Welke maten zijn van belang?
Meet voor een raamdorpel niet alleen de breedte van de opening. De dorpel moet ook passen bij de diepte van het kozijn en de muur, met genoeg ruimte om buiten uit te steken. Kijk daarnaast of de uiteinden tussen het metselwerk vallen of erop aansluiten. Dat bepaalt welke lengte je nodig hebt.
Een dorpel onder een raam koop je dus op basis van de hele aansluiting, niet alleen op het zichtbare oppervlak. Let bij vervanging vooral op de afwatering en op de plaats van het waterhol ten opzichte van de gevel.