Onderdelen van een deurklink uitgelegd

De onderdelen van een deurklink zijn de deurkruk, de krukstift, de bevestiging en meestal een rozet of deurschild. Sommige deurklinken hebben ook een veer of een borgring. Samen zorgen deze onderdelen ervoor dat je de klink kunt indrukken en de deur kunt openen.

Een complete set bestaat vaak uit twee deurkrukken, één voor elke kant van de deur. Welke kleine onderdelen erbij horen, verschilt per model.

De onderdelen van een deurklink op een rij

Zo herken je de onderdelen van een deurklink en begrijp je wat ze doen:

• Deurkruk: het deel dat je met je hand vastpakt en naar beneden duwt. Deurkruk is een andere naam voor deurklink.
• Krukstift: de vierkante metalen pen die door de deur en het slot loopt. De stift verbindt de deurkrukken aan beide kanten en brengt de beweging over op het slot.
• Rozet: een rond of vierkant plaatje direct achter de deurkruk. Het dekt de opening rond de krukstift af en maakt vaak deel uit van de bevestiging.
• Deurschild: een langwerpige plaat achter de deurkruk. Een schild kan naast de opening voor de kruk ook een opening voor een sleutel of cilinder hebben.
• Bevestigingsschroeven of bouten: hiermee zitten het rozet of het schild aan de deur vast. Sommige sets hebben schroeven die zichtbaar zijn, bij andere zitten ze achter een afdekplaat.
• Stelschroef: een klein schroefje dat bij veel modellen de deurkruk op de krukstift klemt. Vaak zit het aan de onderkant of zijkant van de kruk.
• Veer: brengt bij sommige sets de deurkruk terug naar de horizontale stand. Die veer kan in het rozet zitten, maar ook het slot heeft vaak een terugstelveer.
• Borgring of sluitring: houdt bij bepaalde modellen onderdelen op hun plek of helpt voorkomen dat metalen delen direct tegen elkaar draaien.

Niet iedere set heeft al deze onderdelen. Er zijn bijvoorbeeld deurkrukken met een bevestigingssysteem zonder zichtbare stelschroef. Ook kan een rozet uit meerdere delen bestaan.

Rozet, onderrozet en deurschild

Een rozet is meestal kleiner dan een deurschild en zit alleen rond de deurkruk. Heeft de deur een sleutelgat of cilinder, dan kan daar een apart sleutelrozet of cilinderrozet omheen zitten.

Bij sommige deurkrukken bestaat het rozet uit een onderrozet en een afdekkap. Het onderrozet is het deel waarmee de krukconstructie aan de deur wordt bevestigd. De afdekkap zit daaroverheen en verbergt vaak de schroeven. Een onderrozet kan ook een veer bevatten.

Een deurschild vormt één langere plaat achter de kruk. Bij een schild met sleutel- of cilindergat moeten de openingen passen bij de plek van de krukstift en de sleutel of cilinder in de deur.

Welke onderdelen horen bij het slot?

De deurkruk bedient het slot, maar is niet hetzelfde als het slot. Het slot zit meestal in de zijkant van de deur. De krukstift loopt door een opening in het slot, de krukstiftopening.

Druk je de deurkruk naar beneden, dan draait de stift en trekt het slot meestal de dagschoot naar binnen. Dat is het schuine metalen deel dat de deur dicht houdt. Een slot kan ook een nachtschoot hebben: die beweeg je doorgaans met een sleutel of draaiknop om de deur af te sluiten.

In het kozijn zit de sluitplaat. Daarin vallen de schoten wanneer de deur dicht is. De sluitplaat hoort dus bij de sluiting van de deur, niet bij de deurklink zelf.

Een los onderdeel voor je deurklink kiezen

Mis je een onderdeel, bepaal dan eerst welk deel je nodig hebt. Een krukstift is bijvoorbeeld iets anders dan de kleine stelschroef waarmee de kruk erop vastzit. Neem het oude onderdeel mee of meet het op voordat je een vervanger koopt.

• Bij een krukstift: let op de dikte van de vierkante stift en de lengte. Een veelvoorkomende dikte is ongeveer 8 mm, maar andere maten bestaan ook. De lengte moet passen bij de deurdikte en de deurkrukken.
• Bij een stelschroef: vergelijk de dikte, lengte en schroefdraad met de oude schroef. Een schroef die erop lijkt, past niet altijd goed.
• Bij een rozet of schild: let op de vorm, de bevestigingspunten en de maat van de afdekplaat. Bij een schild met sleutel- of cilindergat telt ook de afstand tussen de openingen.
• Bij een veer of borgring: kies een onderdeel dat voor het betreffende model geschikt is. Deze onderdelen zijn niet onderling altijd uitwisselbaar.

Een losse veer of een afdekkap wordt niet voor elke deurkruk apart verkocht. Soms is een passend compleet rozet gemakkelijker te vinden dan één klein onderdeel.

Veelgestelde vragen over onderdelen van een deurklink

Hoe heet het vierkante staafje tussen twee deurklinken?
Dat is de krukstift. Hij loopt door het slot en verbindt meestal de deurkrukken aan beide kanten van de deur.

Hoe heet het plaatje achter een deurklink?
Een klein rond of vierkant plaatje heet een rozet. Een langere plaat heet een deurschild. Bij sommige rozetten is het zichtbare plaatje een afdekkap over het onderrozet.

Heeft iedere deurklink een veer?
Nee. Sommige deurkrukken hebben een veer in het rozet, terwijl andere voor het terugveren gebruikmaken van de veer in het slot. Er bestaan ook combinaties van beide.

Zijn alle krukstiften even dik?
Nee. Ongeveer 8 mm is een veelvoorkomende maat, maar er zijn ook andere diktes. Meet daarom de oude stift op als je een losse vervanger zoekt.

Met de naam van het onderdeel en de maat van het oude exemplaar kun je gericht zoeken. Vooral bij kleine delen zoals stelschroeven, veren en borgringen maakt de uitvoering van de deurkruk verschil.