Messing schroeven zijn schroeven van een koperlegering met een goudgele kleur. Je gebruikt ze vooral wanneer de schroef zichtbaar blijft, bijvoorbeeld bij een meubel of een messing scharnier. Ze zijn bestand tegen roest, maar zijn meestal zachter dan stalen schroeven en kunnen bij te veel kracht afbreken.
De juiste keuze hangt af van de ondergrond, de belasting en de gewenste uitstraling. Let ook op het verschil tussen een massief messing schroef en een stalen schroef met een messingkleurig laagje.
Wat zijn de eigenschappen van messing schroeven?
Messing bestaat voornamelijk uit koper en zink. Het materiaal heeft van zichzelf een gele metaalglans. Daardoor past een messing schroef goed bij beslag met dezelfde kleur, zonder dat de kop apart hoeft te worden afgewerkt.
Een voordeel is dat messing geen ijzer bevat en dus niet roest zoals gewoon staal. Dat betekent niet dat het materiaal altijd mooi glanzend blijft. Door contact met lucht en vocht kan de kleur donkerder en matter worden. Ook kunnen er vlekken ontstaan.
Een nadeel is de zachtheid. Als een schroef veel weerstand ondervindt, kan de gleuf beschadigen of kan de schacht breken. Voor een zwaar belaste verbinding is messing daarom niet vanzelfsprekend de beste keuze. Een geschikte stalen schroef kan dan sterker zijn.
Waar gebruik je messing schroeven voor?
Een messing schroef komt vooral tot zijn recht als de kop in het zicht blijft. Denk aan een scharnier op een houten kist, een sierplaatje op een kast of een meubel met messing details. De kleur van de schroef sluit dan aan bij het beslag.
Voor hout gebruik je een messing houtschroef. Die heeft een punt en schroefdraad die zich in het hout vastzet. Er bestaan ook messing machineschroeven met een gelijkmatige schroefdraad. Die draai je in een passend schroefgat of met een bijpassende moer vast.
Messing geleidt elektriciteit, maar dat maakt niet iedere messing schroef geschikt voor een elektrische aansluiting. Gebruik daarvoor alleen bevestigingsmateriaal dat voor die toepassing bedoeld is.
Massief messing of een messingkleurige schroef?
Bij een massief messing schroef is de hele schroef van messing. Een vermessingde schroef heeft alleen een dun laagje messing over een ander metaal, vaak staal. Die kan er hetzelfde uitzien, maar heeft andere eigenschappen.
Beschadigt het laagje van een vermessingde stalen schroef, dan kan het staal op die plek zichtbaar worden en gaan roesten. Een massief messing exemplaar heeft dat probleem niet. Op de verpakking of in de productomschrijving staat meestal welk materiaal de schroef heeft.
De juiste kop, aandrijving en maat kiezen
De kop bepaalt hoe de schroef eruitziet nadat je hem hebt vastgedraaid. Bij messing zijn dit veelvoorkomende uitvoeringen:
- Verzonken kop: valt in een geschikte verzinking en kan gelijk met het oppervlak komen te liggen.
- Bolkop: blijft zichtbaar boven het oppervlak en heeft een ronde bovenkant.
- Gleufkop: heeft één rechte sleuf en past goed bij beslag met een klassieke uitstraling.
- Kruiskop: draai je vast met een passende kruiskopschroevendraaier of bit. Let op het aangegeven type en de maat.
De kopvorm en de aandrijving zijn verschillende kenmerken. Zo kan een schroef met een bolkop een gleuf hebben, terwijl een verzonken kop bijvoorbeeld een kruisaandrijving heeft.
Stem de diameter af op het gat in het beslag en op de ruimte in het hout. De kop moet het beslag goed vasthouden zonder erdoorheen te vallen. Kies een lengte die voldoende houvast geeft, maar niet door de achterkant van het hout steekt.
Bij een bolkop wordt de lengte onder de kop gemeten. Bij een verzonken kop telt de kop meestal mee in de opgegeven lengte, omdat die in het materiaal valt.
Messing schroeven vastdraaien zonder schade
Omdat messing zachter is dan staal, draait een beschadigde kop snel lastig verder. Vooral bij hard hout of een lange schroef helpt het om rustig te werken en niet te veel kracht te zetten.
- Boor voor: maak een geleidegat in het hout. De boor is daarbij dunner dan de schroef, zodat de draad nog houvast heeft. In hard hout is een ruimer geleidegat nodig dan in zacht hout.
- Gebruik passend gereedschap: een gleufschroevendraaier moet goed in de sleuf passen. Bij een kruiskop kies je het juiste type en de juiste maat bit.
- Draai recht en rustig: houd de schroevendraaier in het verlengde van de schroef en stop zodra de kop het beslag stevig vasthoudt.
Geeft het hout veel weerstand, dan kun je de draad eerst snijden met een stalen schroef van dezelfde maat. Draai die er weer uit en plaats daarna de messing schroef. Zo hoeft de messing schroef minder werk te doen bij het indraaien.
Wordt een verzonken kop niet door het beslag opgevangen, maak dan zo nodig een passende verzinking in het hout. Dwing de kop niet met extra kracht in het oppervlak: daarmee kun je de schroef of het hout beschadigen.
Kunnen messing schroeven buiten worden gebruikt?
Messing kan buiten worden gebruikt, maar de kleur verandert daar vaak sneller door regen en vuil. In een vochtige of zoute omgeving kan ook het messing zelf worden aangetast. De geschiktheid hangt af van de omstandigheden en de samenstelling van de legering.
Voor een sierdetail dat af en toe nat wordt, kan messing passend zijn. Bij een verbinding die lang nat blijft of veel gewicht moet dragen, is een bevestiging die specifiek voor die omstandigheden geschikt is een verstandigere keuze.
Veelgestelde vragen over messing schroeven
Kun je messing schroeven schoonmaken?
Ja. Neem zichtbare koppen af met een zachte doek en een mild sopje en droog ze daarna. Messingpoets kan glans terugbrengen, maar verwijdert ook een deel van de donkere verkleuring. Bij een oud meubel kan juist die verkleuring gewenst zijn.
Waarom breekt een messing schroef af?
Dat gebeurt vaak doordat de schroef te veel weerstand krijgt, bijvoorbeeld in hard hout of in een te klein voorgeboord gat. Ook scheef draaien of te veel kracht op de kop zetten kan schade veroorzaken.
Zijn messing schroeven magnetisch?
Massief messing is normaal gesproken niet magnetisch. Een magneet kan helpen om een schroef met een stalen kern te herkennen, maar is geen sluitende materiaaltest. De productomschrijving geeft meer duidelijkheid over de samenstelling.
Voor een nette afwerking kies je een kop die bij het beslag past en neem je de tijd om voor te boren. Zo blijft ook de zichtbare gleuf of kruiskop van de messing schroef mooi.