Houten pluggen zijn kleine stukjes hout die je gebruikt om houten onderdelen te verbinden of om schroefkoppen netjes af te dekken. Voor een verbinding gebruik je meestal ronde, geribbelde deuvels. Voor het afdekken van een schroef kies je een korte afdekplug van hout.
Er bestaan ook muurpluggen waarin houtvezels zijn verwerkt. Dat zijn andere producten: ze werken als bevestigingsplug in een wand en niet als houten deuvel of afdekdop.
Welke houten pluggen heb je nodig?
De juiste plug hangt af van wat je wilt vastmaken of afwerken. Dit zijn de belangrijkste verschillen:
- Houten deuvels: ronde staafjes die in twee geboorde gaten passen. Met houtlijm verbinden ze bijvoorbeeld twee delen van een kast of plank.
- Houten afdekpluggen: korte dopjes die een verzonken schroefkop aan het zicht onttrekken. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende houtsoorten.
- Pluggen met houtvezels: bevestigingspluggen die deels uit houtvezels en deels uit bindmiddel bestaan. Ze zijn bedoeld voor gebruik met een schroef in een geschikte ondergrond.
Een deuvel en een afdekplug zijn niet altijd onderling uitwisselbaar. Een deuvel is bedoeld om verbinding te maken tussen twee delen. Een afdekplug heeft vooral een nette afwerking als doel en is vaak korter.
Houten deuvels gebruiken voor een verbinding
Met deuvels verbind je twee houten delen zonder dat je aan de buitenkant schroeven ziet. De ribbels op een deuvel geven ruimte aan de lijm en helpen die over het oppervlak te verdelen. De stevigheid hangt onder meer af van de passing, de lijm en de hoeveelheid hout rond de gaten.
Kies een deuvel die past bij de dikte van het hout. Bij dun materiaal kan een te dikke deuvel het hout laten splijten. Boor een gat met dezelfde diameter als de deuvel. Bij een deuvel van ongeveer 8 mm gebruik je dus meestal een houtboor van 8 mm.
Zo maak je een eenvoudige deuvelverbinding:
- Markeer op beide houten delen waar de gaten moeten komen. De gaten moeten precies tegenover elkaar zitten.
- Boor recht in het hout en maak de gaten samen iets dieper dan de lengte van de deuvel. Zo blijft er ruimte over voor lijm en kunnen de delen goed tegen elkaar aan.
- Verwijder het boorstof en pas de deuvel eerst zonder lijm. De delen moeten aansluiten zonder dat je hard hoeft te slaan.
- Breng een beetje houtlijm aan op de deuvel en in de gaten. Schuif de delen in elkaar en veeg overtollige lijm weg.
- Klem de delen vast en laat de lijm drogen volgens de aanwijzing op de verpakking.
Gebruik niet te veel lijm. Als een gat helemaal vol zit, kan de deuvel de lijm moeilijk wegdrukken en past de verbinding mogelijk niet goed. Een deuvelhulp kan handig zijn om de gaten recht en op dezelfde plek te boren.
Schroefkoppen afdekken met houten pluggen
Een houten afdekplug vult het ronde gat boven een verzonken schroefkop. Dat geeft bijvoorbeeld een gladder uiterlijk aan een houten meubel, trap of terras. De schroef blijft onder de plug zitten en doet het bevestigingswerk.
Voor een passend resultaat boor je eerst een vlakke uitsparing voor de schroefkop. De afdekplug moet dezelfde diameter hebben als die uitsparing. Draai daarna de schroef in en lijm de plug in het gat. Laat de plug iets uitsteken en werk hem na het drogen voorzichtig vlak af.
Stem de houtsoort en de richting van de houtnerf af op het oppervlak. Zo valt de plug minder op. Een plug uit een andere houtsoort kan juist een zichtbaar kleurverschil geven. Ook bij dezelfde houtsoort blijft een plug soms zichtbaar, zeker na het aanbrengen van olie of lak.
Een vastgelijmde afdekplug maakt de schroef lastiger bereikbaar. Gebruik deze afwerking daarom liever niet op een plek waar je de schroef regelmatig moet losdraaien.
De juiste houtsoort voor binnen of buiten
Voor meubels binnen is een plug van een passende houtsoort vaak vooral een keuze voor het uiterlijk. Bij een constructie buiten krijgt het hout ook met vocht en temperatuurverschillen te maken. Kies daar pluggen die geschikt zijn voor buiten en gebruik een houtlijm die voor die toepassing bedoeld is.
Bij een hardhouten terras kun je afdekpluggen van dezelfde houtsoort gebruiken. Die passen meestal beter bij de kleur en de eigenschappen van het terras dan pluggen van een zachte houtsoort. Hout blijft wel werken door vocht: een nette passing en geschikte lijm zijn daarom van belang.
Pluggen met houtvezels zijn geen deuvels
Sommige bevestigingspluggen bevatten houtvezels, maar zijn niet volledig van hout. Een voorbeeld is de Timber UNO-plug, die voor een deel uit hout bestaat en een bindmiddel bevat. Zo’n plug gebruik je met een schroef in een geschikte wand, niet om twee meubeldelen met lijm aan elkaar te zetten.
Het materiaal van de plug bepaalt niet op zichzelf of hij geschikt is voor een klus. De ondergrond, de schroefmaat en de belasting tellen ook mee. Gebruik een bevestigingsplug daarom alleen voor de ondergronden en schroeven waarvoor hij bedoeld is.
Veelgestelde vragen over houten pluggen
Hoe heten die ronde houten pluggen?
De ronde houten staafjes voor meubelverbindingen heten deuvels. Korte houten dopjes voor het afdekken van schroefkoppen worden meestal afdekpluggen of houtproppen genoemd.
Heb je een plug nodig om in hout te schroeven?
In massief hout draai je een geschikte houtschroef meestal rechtstreeks in het hout. Een deuvel gebruik je wanneer je houten delen wilt verbinden zonder zichtbare schroef, niet als standaard hulpmiddel bij iedere houtschroef.
Kun je houten pluggen zonder lijm gebruiken?
Een deuvel kan zonder lijm helpen om onderdelen op hun plek te houden, maar voor een vaste meubelverbinding gebruik je doorgaans houtlijm. Een afdekplug zonder lijm kan gemakkelijker loskomen.
Wil je vooral een schroef verbergen, kies dan een afdekplug die past bij de diameter van het gat en de nerf van het hout. Voor het verbinden van twee delen heb je juist een deuvel nodig die in beide gaten stevig aansluit.