Zelf een tuintafel maken van houten planken

Een tuintafel zelf maken doe je met houten planken voor het blad, vier stevige poten en een frame dat de poten met elkaar verbindt. Laat tussen de planken ruimte voor regenwater en bevestig het blad zo dat het hout kan uitzetten en krimpen.

Met het voorbeeld hieronder bouw je een eenvoudige rechthoekige tafel. Pas de maten aan op je terras en de stoelen die je al hebt.

Een ontwerp en maten voor je tuintafel

Maak eerst een schets van het blad, de poten en het frame. Een tafelblad van ongeveer 70 tot 75 cm hoog past meestal goed bij eetstoelen. Reken voor de zitplaatsen op ongeveer 60 cm breedte per persoon. Zet de poten niet precies op de plek waar je benen komen.

Voor dit voorbeeld gebruiken we vijf planken van ongeveer 160 cm lang en 16 cm breed. Met een tussenruimte van ongeveer 5 mm wordt het blad samen circa 82 cm breed. Het frame staat aan alle kanten ongeveer 7 cm binnen de rand van het blad.

Zijn je planken breder of smaller? Dan verandert de breedte van het blad. Meet het hout op voordat je de definitieve maten voor het frame bepaalt.

Wat heb je nodig om een tuintafel zelf te maken?

Voor het voorbeeld kun je uitgaan van planken van ongeveer 2,8 cm dik en poten van ongeveer 7 bij 7 cm. De poten zijn circa 70 cm lang. Samen met het blad wordt de tafel dan ongeveer 73 cm hoog.

• Vijf planken voor het tafelblad, elk ongeveer 160 cm lang.
• Vier houten poten van ongeveer 70 cm lang.
• Twee lange en twee korte houten regels voor het frame.
• Hout voor dwarssteunen onder het blad.
• Roestvaststalen schroeven en metalen hoekbeugels voor buiten.
• Bladbevestigers die ruimte laten voor het werken van het hout.
• Schuurpapier en eventueel buitenbeits of olie voor buitenhout.

Verder heb je een zaag, een boormachine, houtboren, een schroefmachine, een rolmaat, een winkelhaak en lijmklemmen nodig. Afstandblokjes helpen om de ruimte tussen de bladplanken gelijk te houden.

Welk hout is geschikt voor een tafel buiten?

Douglas is een veelgebruikte keuze voor buitenmeubels. Het hout kan onbehandeld vergrijzen. Wil je de kleur langer behouden, dan kun je het met een geschikte buitenbeits of olie behandelen. Grenen en vuren zijn vaak betaalbaar, maar zachter en buiten minder duurzaam als ze niet geschikt behandeld zijn.

Gebruik je sloophout? Kies rechte, stevige delen zonder rot. Oude spijkers en schroeven moeten eruit voordat je gaat zagen. Een nadeel van hergebruikte planken is dat ze niet altijd even dik zijn. Daardoor kan het blad ongelijk worden.

Een blad van losse planken is voor deze tafel praktischer dan gewoon plaatmateriaal. Regenwater kan tussen de planken weg en beschadigde planken zijn afzonderlijk te vervangen.

Stap voor stap de tuintafel zelf maken

1. Zaag en schuur het hout. Zaag de bladplanken en poten op lengte. Schuur de vlakken en maak scherpe randen iets rond. Besteed ook aandacht aan de onderkant van het blad: die is later moeilijker bereikbaar.

2. Maak het frame op maat. Zet de poten op de hoeken van je schets en meet de ruimte ertussen. Bij een buitenmaat van ongeveer 146 bij 68 cm en poten van 7 bij 7 cm worden de lange regels ongeveer 132 cm en de korte regels ongeveer 54 cm. Deze regels komen tussen de poten.

3. Verbind de poten met de regels. Leg eerst twee poten met een lange regel ertussen op een vlakke ondergrond. De bovenkanten liggen gelijk. Boor de schroefgaten voor en bevestig de regel met hoekbeugels en schroeven. Maak op dezelfde manier de andere lange zijde en verbind daarna beide zijden met de korte regels.

4. Maak het onderstel stevig. Meet de afstand tussen de tegenoverliggende hoeken van het frame. Zijn beide afstanden gelijk, dan is het frame haaks. Een zijwaartse duw laat zien of het nog wiebelt. Voeg zo nodig schuine verstevigingen in de hoeken toe, zonder de beenruimte onnodig klein te maken.

5. Plaats dwarssteunen. Bevestig houten steunen tussen de lange regels, met hun bovenkant gelijk aan de bovenkant van het frame. Ze lopen dwars op de bladplanken en ondersteunen ook de middelste planken. Meet de lengte tussen de regels op voordat je de steunen zaagt.

6. Leg het blad uit. Leg de vijf planken op het frame met ongeveer 5 mm ruimte ertussen. Gebruik afstandblokjes en verdeel de overstek aan beide uiteinden gelijk. Controleer ook of het blad aan de lange kanten ongeveer even ver uitsteekt.

7. Bevestig de planken. Gebruik bladbevestigers die beweging van het hout toelaten. Daarmee zet je de planken vanaf de onderkant vast aan het frame en de dwarssteunen. Zet de planken niet zo star vast dat ze bij vocht niet meer breder kunnen worden: dat vergroot de kans op scheuren of kromtrekken.

8. Werk de tafel af. Schuur uitstekende splinters weg. Breng je een buitenbeits of olie aan, behandel dan ook de onderkant en de kopse kanten. Gebruik een product dat geschikt is voor buiten en volg de aanwijzingen op de verpakking.

Zo blijft het houten tafelblad langer mooi

Zet de tafel zo neer dat er geen water op het blad blijft staan. Veeg vuil en bladeren weg en laat nat hout weer drogen. Plaats de poten bij voorkeur niet langdurig in een plas: vooral via de onderkant kan hout vocht opnemen.

Hout verandert buiten van kleur en kan kleine scheurtjes krijgen. Dat betekent niet meteen dat de tafel onbruikbaar is. Voel af en toe of er splinters ontstaan en schuur die weg. Een behandelde tafel heeft na verloop van tijd een nieuwe laag nodig.

Veelgestelde vragen over zelf een tuintafel maken

Is een tuintafel zelf maken goedkoper dan kopen?
Dat hangt af van het hout en het gereedschap dat je al hebt. Met hergebruikte planken kun je besparen, maar nieuw hout, bevestigingsmateriaal en afwerking maken een zelfgemaakte tafel niet automatisch goedkoper dan een eenvoudige winkeltafel.

Moet je de planken van het tafelblad verlijmen?
Nee. Bij een buitentafel met losse planken zijn tussenruimtes juist handig om water af te voeren. Bevestig de planken aan het onderstel en laat ruimte voor beweging door vocht en temperatuur.

Wat doe je als de tafel wiebelt?
Controleer eerst of de poten even lang zijn en de tafel op een vlakke ondergrond staat. Beweegt het frame zelf zijwaarts, dan kunnen schuine verstevigingen in de hoeken helpen. Draai ook losse schroeven aan.

Zet je stoelen bij de tafel voordat je begint met zagen. Zo zie je waar de poten en regels kunnen komen zonder dat ze bij het zitten in de weg zitten.