Zelf een lampenkap maken van stof, papier of touw

Zelf een lampenkap maken kan met twee passende lampenkapringen, zelfklevende lampenkapfolie en een stuk stof. Je plakt de stof op de folie, vormt er een koker van en bevestigt de ringen aan de boven- en onderkant. Met een kant-en-klaar pakket zijn de onderdelen al op elkaar afgestemd.

Een rechte, ronde kap is het makkelijkst om mee te beginnen. Voor een schuine kap heb je een patroon nodig, omdat de bovenste ring kleiner is dan de onderste.

Wat heb je nodig om zelf een lampenkap te maken?

Voor een rechte stoffen lampenkap heb je het volgende nodig:

• Twee even grote lampenkapringen, waarvan één met een fittinghouder.
• Zelfklevende folie die bedoeld is voor lampenkappen.
• Een dunne, stevige stof, zoals katoen of linnen.
• Textiellijm die geschikt is voor lampenkappen.
• Een meetlint, schaar, potlood en eventueel wasknijpers of klemmetjes.

De fittinghouder is het deel van de ring waarmee je de kap aan de lamp vastzet. Kies een ring die past bij de fitting en bij de manier waarop de kap moet hangen of staan. Bij een hanglamp zit de houder meestal boven in de kap, bij een tafellamp kan die juist onderin zitten.

Een lampenkappakket is handig als je de onderdelen niet los wilt uitzoeken. Zulke pakketten bevatten doorgaans ringen en folie. De stof kies je meestal zelf. Losse onderdelen geven je meer vrijheid in de maat, maar je moet zelf zorgen dat de ringen, folie en fitting bij elkaar passen.

Zelf lampenkap maken: zo bepaal je de maat

Meet de diameter van een ring en vermenigvuldig die met ongeveer 3,14. Dat is de omtrek van de kap. Tel daar een stukje bij op voor de overlap van de verticale naad. Bij een ring met een diameter van ongeveer 20 cm kom je uit op een omtrek van ongeveer 63 cm, exclusief de overlap.

De hoogte bepaal je zelf. Knip de folie op die hoogte en de berekende lengte. Knip de stof rondom groter dan de folie, zodat je de stof aan de boven- en onderkant om de ringen kunt vouwen en aan de zijkant een nette naad kunt maken. Een omslag van ongeveer 2 cm rondom is een bruikbare richtlijn.

Werk je met een pakket? Dan kan de folie al op maat zijn of een speciale rand hebben die je later losmaakt. Gebruik in dat geval de werkwijze van het pakket.

Een stoffen lampenkap maken in stappen

1. Maak de stof glad. Strijk de stof en leg die met de goede kant naar beneden op een schoon, vlak oppervlak. Let bij een patroon op dat de stof recht ligt.
2. Plak de folie op de stof. Verwijder de beschermlaag beetje bij beetje. Druk de folie vanaf één kant op de stof en wrijf luchtbellen naar buiten. Laat de extra stof rondom uitsteken.
3. Vorm een koker. Breng de korte zijden naar elkaar toe en laat ze bij de naad overlappen. Vouw de zichtbare stofrand netjes om en lijm de naad vast met geschikte textiellijm.
4. Plaats de ringen. Zet aan beide open kanten een ring, met de fittinghouder aan de juiste kant. De stof steekt nu voorbij de ringen uit.
5. Werk de randen af. Breng lijm aan op de stofomslag, vouw die strak over de ring naar binnen en zet tijdelijk vast met klemmetjes. Werk rondom en voorkom dikke vouwen.
6. Laat de lijm drogen. Wacht tot de naad en randen goed vastzitten voordat je de kap op de lamp plaatst. Volg voor de droogtijd de aanwijzing op de lijm.

Een lichte, dunne stof laat meer licht door dan een donkere of dikke stof. Heel rekbare stof is lastiger glad te plakken. Heeft de stof een groot patroon, bepaal dan eerst welk deel zichtbaar moet zijn en waar je de naad wilt hebben.

Een oude lampenkap opnieuw bekleden

Een oude kap kan dienen als basis, zolang het frame stevig en recht is en de fittinghouder nog past. Verwijder de oude bekleding en haal losse lijmresten voorzichtig van de ringen. Gebruik de oude bekleding eventueel als voorbeeld voor de maat, maar meet de ringen ook zelf op.

Bij een rechte kap kun je nieuwe folie en stof volgens het stappenplan aanbrengen. Een kap die schuin toeloopt is lastiger: een rechte strook sluit dan niet mooi aan. Bewaar de oude bekleding zo mogelijk als patroon of kies een pakket met een passend patroon.

Is het frame verbogen of zit de fittinghouder los? Dan is een nieuw frame meestal een betere basis. Een scheef frame blijft ook na het bekleden zichtbaar.

Een lampenkap maken van papier of touw

Voor een papieren kap gebruik je papier of een vel dat speciaal voor lampenkappen is bedoeld, samen met een passend frame. Gewoon knutselpapier is geen goede keuze dicht bij een lichtbron. Een papieren kap is licht van gewicht, maar kan sneller kreuken of beschadigen dan een stoffen kap.

Met touw kun je een open frame omwikkelen. Zet het begin vast aan een ring, wikkel het touw steeds in dezelfde richting en zorg dat het stevig blijft zitten. Bevestig het uiteinde aan het frame. Kies ook hier materiaal dat geschikt is voor een lampenkap en laat het touw niet in aanraking komen met de lichtbron.

Een open kap van touw laat de lichtbron beter zien. Dat geeft een ander effect dan een kap met folie en stof, die het licht meer afschermt.

Zo gebruik je de zelfgemaakte kap veilig

Gebruik materialen die voor lampenkappen zijn bedoeld en kies een ledlamp die geschikt is voor de armatuur. Ook een ledlamp kan warm worden. Zorg daarom dat de lichtbron de kap niet raakt en dat warmte weg kan via de openingen. Dek de bovenkant van de kap niet af.

Schakel de lamp uit en laat de lichtbron afkoelen voordat je de kap plaatst of bijwerkt. Ruik je warmte of verkleurt de kap, gebruik de lamp dan niet verder met die kap.

Veelgestelde vragen over zelf een lampenkap maken

Kan ik iedere stof voor een lampenkap gebruiken?
Nee. Een dunne, weinig rekbare stof werkt het prettigst met zelfklevende lampenkapfolie. Dikke, sterk rekbare of losse stof is moeilijker glad en stevig te bevestigen.

Heb ik altijd lampenkapfolie nodig?
Voor een gladde stoffen kap houdt folie de stof in vorm en helpt het materiaal van de lichtbron weg te houden. Bij een open kap van touw gebruik je een frame in plaats van een gesloten laag folie.

Wat is makkelijker: losse onderdelen of een pakket?
Een pakket is meestal makkelijker voor een eerste kap, omdat de onderdelen bij elkaar passen. Met losse onderdelen kun je de maat zelf bepalen, maar moet je ook zelf passende ringen en folie kiezen.

Zet de kap na het drogen op de lamp en bekijk de naad en de lichtverdeling. Zo zie je meteen of de stof overal strak zit en het patroon op de gewenste plek uitkomt.