De bekendste soorten schroeven zijn houtschroeven, spaanplaatschroeven, metaalschroeven en speciale schroeven voor bijvoorbeeld gipsplaten, kozijnen en vlonders. Ze verschillen onder meer in schroefdraad, punt, kop en materiaal. Welke je nodig hebt, hangt af van wat je bevestigt en de ondergrond waarin de schroef moet vastzitten.
Welke soorten schroeven zijn er?
De naam van een schroef vertelt vaak voor welk materiaal of welke klus hij bedoeld is. Dit overzicht helpt je de verschillende soorten uit elkaar te houden.
- Houtschroeven: hebben meestal een scherpe punt en grof schroefdraad. Ze zijn bedoeld om houten onderdelen met elkaar te verbinden.
- Spaanplaatschroeven: zijn geschikt voor veel klussen met hout en plaatmateriaal, zoals het bouwen van een kast. Ze worden ook wel universele schroeven genoemd.
- MDF-schroeven: hebben een speciale punt die helpt om splijten en opbollen van MDF te beperken.
- Gipsplaatschroeven: zijn bedoeld om gipsplaten aan een houten of metalen onderconstructie te bevestigen.
- Metaalschroeven: hebben meestal een stompe punt en metrisch schroefdraad, en worden gebruikt met een moer of in een gat met passend schroefdraad.
- Tellerkopschroeven: hebben een brede kop en worden gebruikt voor verbindingen tussen zwaardere houten delen.
- Vlonderschroeven: zijn bedoeld voor het bevestigen van vlonderplanken en zijn verkrijgbaar in uitvoeringen voor buiten.
- Kozijnschroeven: zijn ontworpen om kozijnen aan een bouwkundige ondergrond te bevestigen.
- Glaslatschroeven: zijn geschikt voor glaslatten en andere smalle houten latten die gemakkelijk kunnen splijten.
- Plaat- en gevelschroeven: zijn er voor specifieke materialen, zoals HPL- en golfplaten, en hebben een kop die bij de bevestiging past.
- Anti-diefstalschroeven: hebben een aandrijving die ze lastiger los te draaien maakt met gewoon gereedschap.
Een soortnaam zegt niet alles over de uitvoering. Zo zijn spaanplaatschroeven verkrijgbaar met verschillende koppen, lengtes en aandrijvingen. Ook kunnen ze een volledig of gedeeltelijk schroefdraad hebben.
Verschil tussen de koppen van schroeven
De vorm van de kop bepaalt hoe de schroef op of in het materiaal komt te liggen. Dat heeft invloed op het uiterlijk en op het contactoppervlak.
- Verzonken kop of platkop: loopt taps toe aan de onderkant en kan gelijk met het oppervlak komen te liggen. Handig als de kop niet moet uitsteken, bijvoorbeeld bij een meubel.
- Bolkop: heeft een ronde bovenkant en blijft zichtbaar op het materiaal liggen. Dit kan passen bij beslag of een zichtbare afwerking.
- Lenskop: combineert een taps toelopende onderkant met een licht bolle bovenkant. Een deel van de kop blijft daardoor zichtbaar.
- Brede kop of tellerkop: rust op een groter oppervlak en verdeelt de druk over meer materiaal. De kop blijft doorgaans op het oppervlak liggen.
Een verzonken kop is niet voor elk materiaal de beste keuze. Bij een plaat die onder de kop ruimte nodig heeft om te werken, kan een passende brede kop beter zijn. Gebruik bij plaatmateriaal daarom een schroef die voor dat materiaal is ontworpen.
Schroefdraad en punt: wat is het verschil?
Het schroefdraad is de spiraal rondom de schacht. Bij een schroef met volledig schroefdraad loopt die spiraal tot aan de kop. Zo kan de schroef over vrijwel de hele lengte grip hebben.
Bij gedeeltelijk schroefdraad zit onder de kop een glad deel. Als het bovenste houten deel vrij over dat gladde deel kan bewegen, helpt de schroef om de twee delen naar elkaar toe te trekken.
Ook de punt verschilt per schroef. Een scherpe punt helpt om de schroef in hout aan te zetten. Sommige schroeven hebben een speciale boor- of snijpunt, terwijl een metrische metaalschroef doorgaans een stompe punt heeft.
Een scherpe punt betekent niet automatisch dat je nooit hoeft voor te boren. Bij hard hout, dicht bij een rand of bij een dunne lat verkleint voorboren de kans op splijten. Een zelftappende schroef maakt zijn eigen schroefdraad, maar heeft afhankelijk van de toepassing een voorgeboord gat nodig.
Aandrijvingen: welke bit past bij de schroef?
De aandrijving is de uitsparing in de kop waarin je de schroevendraaier of bit zet. Deze vormen kom je vaak tegen:
- Gleuf: één rechte sleuf voor een platte schroevendraaier.
- Phillips (PH): een kruisvormige uitsparing, onder meer bij veel gipsplaatschroeven.
- Pozidriv (PZ): ook een kruisvorm, maar met extra ribben. Deze aandrijving komt veel voor bij spaanplaatschroeven.
- Torx: een stervormige uitsparing met zes punten. Deze komt voor bij veel hout- en constructieschroeven.
- Inbus: een zeskantige uitsparing voor een inbussleutel of inbusbit.
Een passende bit zit stevig in de uitsparing. Gebruik je een verkeerd type of een te kleine maat, dan kan de bit uit de kop schieten en de schroef beschadigen. Een beschadigde schroef is daarna lastiger vast of los te draaien.
Welk materiaal en welke maat kies je?
Verzinkt staal wordt veel gebruikt voor schroeven binnenshuis. De zinklaag beschermt tegen roest, maar bij langdurige blootstelling aan vocht kan die bescherming tekortschieten. Voor buiten zijn roestvaststalen schroeven vaak een geschiktere keuze. Niet iedere RVS-schroef is geschikt voor elke constructie of elke buitenomgeving.
De maat bestaat uit de diameter en de lengte. Een dikkere schroef kan meer houvast geven, maar vergroot in dun hout ook de kans op splijten. De lengte moet voldoende zijn om grip te krijgen in het onderste materiaal, zonder aan de andere kant uit te steken.
Voor een licht kastje van plaatmateriaal ligt een spaanplaatschroef voor de hand. Maak je een zwaardere verbinding tussen houten balken, dan kies je een schroef die voor constructief gebruik en de verwachte belasting geschikt is. Een lange schroef is niet vanzelf sterk genoeg voor iedere belasting.
Veelgestelde vragen over soorten schroeven
Wat is het verschil tussen PH2 en PZ2?
PH2 is een maat Phillips-bit en PZ2 is een maat Pozidriv-bit. Beide passen bij een kruisvormige kop, maar hun vorm verschilt. Gebruik een PH-bit voor een PH-schroef en een PZ-bit voor een PZ-schroef, ook als de andere bit er op het eerste gezicht in lijkt te passen.
Welke schroef gebruik je voor een meubel van plaatmateriaal?
Voor veel meubels van spaanplaat of ander houtachtig plaatmateriaal is een spaanplaatschroef geschikt. Werk je met MDF, dan kan een MDF-schroef helpen om splijten bij de rand of kopse kant te beperken.
Wat betekent de M bij een schroefmaat?
De M staat voor metrisch schroefdraad. Een schroef met een M-maat hoort bij een moer of schroefdraadgat met dezelfde maat en passende draad.
Kijk bij je keuze eerst naar het materiaal waarin de schroef moet vastzitten. Kies daarna een passende kop, lengte en aandrijving. Zo voorkom je dat een schroef er netjes uitziet, maar onvoldoende grip heeft in de ondergrond.