Een slangwaterpas is een doorzichtige slang met water waarmee je een hoogte overbrengt van de ene plek naar de andere. De waterstanden aan beide uiteinden komen op dezelfde hoogte uit. Zo kun je bijvoorbeeld markeringen op muren in verschillende kamers op gelijke hoogte zetten, ook als je niet van het ene punt naar het andere kunt kijken.
Een slangwaterpas wordt ook wel een waterpasdarm, pasdarm of buiswaterpas genoemd. Je gebruikt hem met twee personen het makkelijkst: één persoon houdt het uiteinde bij het beginpunt en de ander tekent het nieuwe punt af.
Hoe werkt een slangwaterpas?
Water in een open slang zoekt aan beide uiteinden dezelfde hoogte. Dat blijft zo als de slang over de vloer loopt of een bocht om een muur maakt. De uiteinden moeten tijdens het meten wel open zijn en het water moet vrij door de slang kunnen bewegen.
Het gaat om dezelfde hoogte, niet om dezelfde afstand vanaf de vloer. Als de vloer afloopt, kan een markering aan de ene muur dus hoger boven de vloer zitten dan een markering aan de andere muur.
De slang moet lang genoeg zijn om beide punten te bereiken, met ruimte om de uiteinden omhoog te houden. Er zijn bijvoorbeeld slangwaterpassen van 20 meter. Een langere slang is handig tussen vertrekken, maar vraagt ook meer ruimte en is lastiger te vullen en te verplaatsen.
Een slangwaterpas vullen en voorbereiden
Gebruik een schone, doorzichtige slang en vul die met schoon water. Laat aan beide uiteinden genoeg ruimte boven het water over om de stand goed te kunnen zien. De slang hoeft dus niet helemaal vol te zijn.
Laat het water rustig door de slang lopen en verwijder luchtbellen. Een luchtbel kan de beweging van het water tegenhouden en de meting verstoren. Houd de twee uiteinden naast elkaar omhoog en wacht tot het water stilstaat. De waterstanden moeten dan op dezelfde hoogte staan.
Een knik kan de doorstroming blokkeren. Leg de slang daarom zo neer dat het water vrij kan bewegen en controleer of er geen lucht in is achtergebleven.
Zo breng je een hoogte over met een slangwaterpas
Maak eerst een duidelijke markering op de muur op de hoogte die je wilt overbrengen. Daarna werk je als volgt:
- Houd één uiteinde van de slang bij de bestaande markering. Houd het andere uiteinde omhoog bij de plek waar de nieuwe markering moet komen.
- Zorg dat beide uiteinden open zijn en wacht tot het water tot rust komt.
- Beweeg het uiteinde bij de bestaande markering rustig omhoog of omlaag totdat de waterstand precies bij die markering staat.
- Houd dat uiteinde stil. De ander tekent bij het tweede uiteinde de hoogte van de waterstand af.
- Herhaal de meting als controle. Gebruik hetzelfde beginpunt wanneer je meer hoogtes wilt overbrengen.
Lees de waterstand aan beide uiteinden op dezelfde manier af, met je oog op hoogte van het water. Dat voorkomt dat je door schuin kijken een verkeerde markering zet.
Staat je beginpunt niet op de uiteindelijke werkhoogte? Zet dan eerst een goed zichtbare hulplijn. Meet vanaf die lijn op beide plekken dezelfde afstand omhoog of omlaag. Zo kun je ook een hoogte overbrengen als de uiteindelijke markering vlak bij de vloer moet komen.
Wanneer is een slangwaterpas handig?
De slangwaterpas is vooral handig bij punten die ver uit elkaar liggen of waar een muur tussen staat. Je kunt er bijvoorbeeld hoogtes mee aftekenen voor stopcontacten of kranen in verschillende vertrekken. Ook bij het uitzetten van een vloerhoogte kan een gezamenlijke referentielijn helpen.
Voor een korte afstand op één muur is een gewone waterpas vaak sneller. Een slang neemt meer ruimte in, moet gevuld worden en werkt het prettigst met twee personen. Daar staat tegenover dat je geen vrij zicht tussen de meetpunten nodig hebt.
Veelgemaakte fouten bij het meten
Lucht in de slang: grote of vastzittende luchtbellen kunnen ervoor zorgen dat het water niet goed naar hetzelfde niveau stroomt. Vul de slang opnieuw of laat de lucht eruit voordat je verder meet.
Een uiteinde is afgesloten: tijdens het aflezen moeten beide uiteinden open zijn. Dopjes zijn handig tegen morsen bij het verplaatsen, maar haal ze er voor de meting af.
Te snel aftekenen: na het verplaatsen kan het water nog bewegen. Wacht tot beide waterstanden stilstaan en houd het uiteinde bij de beginmarkering ondertussen op zijn plaats.
Een hoog punt in de slang: zorg dat de slang onderweg niet zo hoog ligt dat er lucht in een bocht vast komt te zitten. Laat de slang bij voorkeur lager lopen dan de waterstanden bij de uiteinden.
Welke soorten slangwaterpassen zijn er?
De eenvoudigste uitvoering is een transparante slang waarvan je de waterstand direct afleest. Er zijn ook modellen met doorzichtige meetbuisjes en een schaalverdeling aan de uiteinden. Die schaal maakt het aflezen van hoogteverschillen makkelijker.
Een digitale slangwaterpas gebruikt een elektronische meting om hoogteverschillen weer te geven. Dat kan handig zijn als je veel meetpunten moet aflezen, maar zo’n apparaat is doorgaans duurder en werkt anders dan een eenvoudige waterslang.
Veelgestelde vragen over de slangwaterpas
Kun je een slangwaterpas alleen gebruiken?
Ja. Zet één uiteinde stevig vast bij de beginmarkering en loop met het andere uiteinde naar het meetpunt. Nadat je het water tot rust hebt laten komen, moet de waterstand bij het vaste uiteinde nog op de beginmarkering staan. Met twee personen is dat meestal makkelijker te zien.
Moet de slang overal horizontaal liggen?
Nee. De slang mag over de vloer en om een hoek lopen. Voor de meting zijn de waterstanden aan de uiteinden bepalend, zolang het water vrij kan stromen en er geen storende luchtbellen in de slang zitten.
Kun je met een slangwaterpas om een hoek meten?
Ja. Leg de slang om de hoek en houd de uiteinden bij de punten die je wilt vergelijken. Je hoeft de punten niet vanuit dezelfde plek te kunnen zien.
Bewaar na het meten een duidelijke beginmarkering. Daarmee kun je later extra punten aftekenen zonder een nieuwe hoogte als uitgangspunt te nemen.