Een brandwerende gipsplaat is een gipsplaat met een versterkte kern die een wand of plafond langer tegen brand kan beschermen. Hoeveel minuten bescherming je krijgt, hangt niet alleen af van de plaat, maar van de complete constructie en de manier waarop die is opgebouwd.
Brandwerende platen zijn onder meer verkrijgbaar in diktes van 12,5 en 15 mm. Je gebruikt ze bijvoorbeeld bij een scheidingswand of plafond waarvoor een bepaalde brandwerendheid nodig is.
Hoe werkt een brandwerende gipsplaat?
In gips zit gebonden water. Bij verhitting komt dat water vrij en verdampt het. Daardoor warmt de constructie achter de plaat minder snel op. Ook een gewone gipsplaat heeft die eigenschap.
Een speciale brandwerende plaat heeft daarnaast een versterkte gipskern, vaak met glasvezels. Die versterking helpt de plaat bij brand langer samen te blijven. Dat maakt haar geschikt voor constructies die aan specifieke brandwerende eisen moeten voldoen.
Een brandwerende gipsplaat houdt vuur niet onbeperkt tegen. De plaat helpt om de verspreiding van brand te vertragen, maar de bescherming hangt af van de hele wand of het hele plafond.
Hoeveel minuten is een gipsplaat brandwerend?
Een losse gipsplaat heeft niet automatisch een brandwerendheid van 30 of 60 minuten. Zo’n tijd hoort bij een complete, beproefde constructie. Naast de plaat zelf tellen onder meer deze onderdelen mee:
- De dikte en het type van de platen.
- Het aantal plaatlagen en bij een wand de beplating aan beide kanten.
- De opbouw van het houten of metalen frame.
- De eventuele isolatie tussen de platen.
- De bevestiging en de afwerking van naden, aansluitingen en openingen.
Voor bouwconstructies kunnen eisen gelden van 30, 60, 90 of 120 minuten, afhankelijk van de situatie. Heb je bijvoorbeeld een wand nodig die 60 minuten brandwerend is? Dan heb je een wandopbouw nodig die voor die prestatie is getest. Twee lagen gipsplaat zijn daarvoor niet op zichzelf een garantie.
Dit is iets anders dan de brandreactieklasse. Die geeft aan hoe een materiaal zich gedraagt bij brand, bijvoorbeeld hoeveel het bijdraagt aan brand en rook. De brandwerendheid in minuten gaat over de prestatie van de constructie als geheel.
Welke brandwerende gipsplaat kies je?
De juiste plaat hangt af van de toepassing en de vereiste wand- of plafondopbouw. Een plaat van 12,5 mm kan geschikt zijn voor een brandwerende constructie, net als een plaat van 15 mm. Dikker betekent niet automatisch dat elke constructie met die plaat langer brandwerend is.
Dit zijn twee voorbeelden van speciale brandwerende platen:
- Gyproc RF: een brandwerende gipsplaat met glasvezels in de kern, verkrijgbaar in onder meer 12,5 en 15 mm.
- Siniat Novlam: een plaat met een versterkte gipskern en roze karton, bedoeld voor brandwerende wanden en plafonds.
Sommige brandwerende platen zijn roze, maar de kleur is geen betrouwbare manier om de prestatie vast te stellen. De productaanduiding en de beschreven constructie geven meer informatie. Je kunt ook de aanduiding DF tegenkomen: die hoort bij een type gipsplaat met een verbeterde samenhang van de kern bij hoge temperatuur.
Een speciale brandwerende plaat is niet voor elke klus nodig. Is er geen bepaalde brandwerendheid vereist, dan kan een gewone gipsplaat voldoende zijn. Omgekeerd is het vervangen van een voorgeschreven brandwerende plaat door een gewone plaat niet vanzelfsprekend mogelijk.
Waar let je op bij de plaatsing?
Bij een brandwerende wand of plafond moet de uitvoering overeenkomen met de geteste systeemopbouw. Kijk daarom naar het complete systeemvoorschrift, niet alleen naar de eigenschappen op de verpakking van de plaat.
Vooral deze punten bepalen of de bescherming blijft werken:
- Plaatlagen: gebruik het voorgeschreven aantal lagen aan de juiste kant van de constructie.
- Bevestiging: gebruik de bevestigingsmiddelen en afstanden die bij het systeem horen.
- Naden: plaats en behandel naden zoals in de systeemopbouw staat. Bij meerdere lagen liggen naden vaak verspringend.
- Aansluitingen: laat de wand of het plafond aansluiten op de omliggende constructie zoals voorgeschreven.
- Openingen: werk plekken waar leidingen of kabels doorheen gaan af met een oplossing die geschikt is voor die brandwerende constructie.
Een kier of een verkeerd afgewerkte opening kan de prestatie van een verder goed opgebouwde wand verminderen. Gewone kit of schuim is niet automatisch geschikt om zo’n opening brandwerend af te dichten.
Moet de constructie aantoonbaar aan een brandveiligheidseis voldoen, laat de gekozen opbouw en uitvoering dan beoordelen door een deskundige. Dat is vooral verstandig wanneer verschillende constructies op elkaar aansluiten of er meerdere leidingen doorheen lopen.
Veelgestelde vragen over brandwerende gipsplaten
Is een gipsplaat van 12,5 mm brandwerend?
Ja, een plaat van 12,5 mm kan onderdeel zijn van een brandwerende wand of een brandwerend plafond. Het aantal minuten volgt uit de complete opbouw, niet uit de dikte alleen.
Welke gipsplaat is 30 minuten brandwerend?
Er is niet één plaat die in elke situatie 30 minuten bescherming biedt. Daarvoor heb je een wand of plafond nodig met een geteste brandwerendheid van 30 minuten, opgebouwd met de daarvoor voorgeschreven platen en andere onderdelen.
Is een roze gipsplaat altijd brandwerend?
Roze wordt bij sommige brandwerende gipsplaten gebruikt, maar kleur alleen zegt niet welke prestatie een constructie haalt. Gebruik de productaanduiding en de systeemopbouw om de plaat te beoordelen.
Kan een brandwerende gipsplaat tegen vocht?
Niet iedere brandwerende plaat is ook geschikt voor een vochtige ruimte. Is vochtbestendigheid nodig, kies dan een plaat en constructie die voor beide toepassingen geschikt zijn.
Begin bij het kiezen met de prestatie die de wand of het plafond moet halen. Daarna kun je de bijbehorende plaat, lagen en aansluitingen als één geheel kiezen.