Voor schroeven in metaal kies je een schroef die past bij de dikte en het soort metaal. Bij dun plaatwerk kun je vaak een zelftappende schroef gebruiken, meestal met een voorgeboord gat. Een zelfborende schroef maakt dat gat zelf, zolang het metaal binnen de opgegeven boorcapaciteit valt.
Bij dikker metaal is een geboord gat met schroefdraad of een bout met moer vaak een betere keuze. Welke verbinding werkt, hangt ook af van de belasting en de ruimte achter het metaal.
Welke schroef gebruik je voor metaal?
Een zelftappende schroef maakt zijn eigen schroefdraad in een passend voorgeboord gat. Dit is handig voor dunne metalen platen, profielen en beugels. Een te groot gat geeft weinig grip; in een te klein gat kan de schroef vastlopen of breken. De juiste boordiameter staat bij de productspecificaties van de schroef.
Een metaalschroef met een gelijkmatige schroefdraad draait in bestaand schroefdraad of in een passende moer. Zit er nog geen draad in het metaal, dan kun je eerst een gat boren en daar met een tap schroefdraad in maken. Kun je bij de achterkant? Dan is een bout met moer en eventueel sluitringen een praktische optie.
Voor een beugel aan een dun metalen profiel is een zelftappende schroef vaak geschikt. Bij een dikke stalen balk of een zwaar belast onderdeel is een gewone plaatschroef niet vanzelfsprekend sterk genoeg. Laat een dragende of veiligheidskritische verbinding bepalen door een deskundige.
Schroeven in metaal: stap voor stap
- Meet en teken af. Zet een markering op de plek van het gat. Controleer of er achter het metaal geen kabels, leidingen of andere onderdelen zitten die je kunt raken.
- Zet de delen vast. Leg het te bevestigen onderdeel op zijn plek en klem de delen zo mogelijk tegen elkaar. Zo verschuiven ze niet tijdens het boren.
- Maak een beginpunt. Sla met een centerpons een klein putje op de markering. Dat helpt voorkomen dat de boor over het gladde metaal wegloopt.
- Boor het gat. Gebruik een metaalboor met de diameter die bij de schroef en het metaal past. Houd de boor recht en gebruik een rustig toerental. Haal scherpe bramen rond het gat weg met een ontbramer of vijl.
- Draai de schroef vast. Gebruik een goed passend bit of een passende dop. Zet de schroef recht in het gat en draai met beheerste snelheid. Stop zodra de delen stevig tegen elkaar zitten.
Draag een veiligheidsbril: metaalspanen zijn scherp en kunnen wegschieten. Houd je handen uit de buurt van de draaiende boor en pak spanen niet met je blote vingers vast.
De juiste lengte, kop en bescherming
De schroef moet lang genoeg zijn om door het bovenste onderdeel te gaan en voldoende grip in het achterliggende metaal te krijgen. Bij een schroef met boorpunt moet ook de punt helemaal door het metaal kunnen steken. Een te lange schroef kan juist iets achter het profiel beschadigen.
Een bolle kop blijft op het oppervlak liggen en is bruikbaar voor veel beugels en platen. Een verzonken kop kan vlak met het oppervlak komen, maar daarvoor is een passend verzonken gat of voldoende zacht bovenmateriaal nodig. Dun plaatstaal biedt niet altijd genoeg ruimte om netjes te verzinken.
Verzinkte schroeven zijn vaak geschikt voor een droge ruimte binnen. Voor buiten of een vochtige plek is een schroef met passende corrosiebescherming nodig. RVS kan daar geschikt zijn, maar niet iedere RVS-schroef kan zomaar in ieder soort staal worden gedraaid. Verschillende metalen kunnen elkaar in een vochtige omgeving ook sneller laten corroderen.
Wat als de schroef niet vastpakt?
Blijft de schroef draaien zonder vast te komen, dan kan het gat te groot zijn of de schroefdraad in het metaal beschadigd. Draai niet verder: daarmee kan het gat nog groter worden. Een grotere schroef kan soms helpen, als het materiaal en de ruimte dat toelaten. Een bout met moer is een alternatief als de achterkant bereikbaar is.
Komt de schroef juist nauwelijks op gang, dan kan het gat te klein zijn of het metaal te dik of te hard voor de gekozen schroef. Forceer de verbinding niet. Kies een geschikte schroef en boor het gat zo nodig op de voorgeschreven maat.
Veelgestelde vragen over schroeven in metaal
Moet je metaal altijd voorboren?
Nee. Een schroef met een geschikte boorpunt kan zelf door metaal boren. Bij een gewone zelftappende schroef is een passend voorgat meestal wel nodig.
Kun je een houtschroef in metaal gebruiken?
Een gewone houtschroef is niet bedoeld om betrouwbaar draad in metaal te maken. Gebruik een bevestiging die geschikt is voor het metaal en de dikte van het profiel of de plaat.
Kunnen verzinkte schroeven roesten?
Ja. De zinklaag beschermt het staal, maar kan beschadigen of na verloop van tijd slijten. Vooral buiten of op een vochtige plek is de juiste bescherming van de hele verbinding van belang.
Probeer de bevestiging na het vastdraaien voorzichtig met de hand te bewegen. Zit het onderdeel niet stevig, onderzoek dan de oorzaak voordat je het belast.