Een houten poort zelf maken doe je door de opening op te meten, een stevig frame met een schuine schoor te bouwen en daarop planken te bevestigen. Hang de poort aan stevige palen en laat rondom genoeg ruimte vrij, zodat het hout kan werken en de poort soepel blijft draaien.
Met het stappenplan hieronder maak je een enkele draaipoort met verticale planken. Voor een brede opening kun je dezelfde aanpak gebruiken voor twee poortdelen, maar die vragen om zwaardere palen en passend beslag.
Wat heb je nodig voor een houten poort?
De hoeveelheid hout hangt af van de opening en de manier waarop je de planken verdeelt. Maak daarom eerst een schets met de breedte en hoogte van de poort. Teken ook de palen, scharnieren en sluiting in.
- Houten balken voor het frame en de schuine schoor
- Planken voor de voorkant van de poort
- Twee stevige poortpalen, als die er nog niet staan
- Hengen en duimen die passen bij het gewicht van de poort
- Een sluiting of slot met een sluitplaat
- Schroeven en eventueel bouten die geschikt zijn voor buiten
- Een zaag, boormachine, meetlint, waterpas en winkelhaak
- Lijmklemmen en eventueel houten blokjes om de poort te ondersteunen tijdens het ophangen
Hengen zijn de lange metalen delen die je aan de poort bevestigt. Ze draaien om de duimen die op de paal zitten. Gebruik bij voorkeur roestvaststalen bevestigingsmateriaal. Dat geeft minder kans op roeststrepen en gaat buiten langer mee.
Hout kiezen en de poort opmeten
Kies hout dat geschikt is voor buiten, zoals geïmpregneerd vuren, douglas of een duurzame hardhoutsoort. Hardhout is vaak zwaarder en lastiger te bewerken. Een zware poort vraagt ook om steviger scharnieren en palen. Kies zo recht mogelijk hout en laat het voor gebruik droog en vlak liggen.
Meet de opening tussen de palen op meerdere hoogtes. Zijn de palen niet helemaal recht, ga dan uit van de kleinste vrije breedte. Trek daar de ruimte voor de scharnieren en de sluiting vanaf. De benodigde ruimte hangt af van het beslag dat je kiest.
Bepaal ook de hoogte. Laat onder de poort ruimte voor de ondergrond en voor bladeren die blijven liggen. Draait de poort over een oplopend pad, dan is aan de kant waar de poort opendraait extra ruimte nodig.
Wil je een dichte poort? Hout zet uit en krimpt door veranderingen in vocht. Zet gewone planken daarom niet strak tegen elkaar, maar laat een kleine opening. Bij planken met tand en groef, die in elkaar grijpen, volg je de ruimte die voor dat hout wordt aangeraden. Lijm de planken niet zomaar over de hele breedte aan elkaar.
Houten poort zelf maken in zes stappen
Werk op een vlakke ondergrond. Dat maakt het makkelijker om een rechte poort te bouwen die later niet klemt.
1. Zaag het hout op maat. Zaag de balken voor de bovenkant, onderkant en zijkanten van het frame. Zaag ook de planken op lengte. Ontbraam scherpe randen met schuurpapier.
2. Maak het frame. Leg de balken in een rechthoek en verbind de hoeken met geschikte schroeven. Boor voor om splijten te voorkomen. Meet van hoek naar hoek: zijn beide diagonalen even lang, dan staat het frame haaks. Klem het frame vast terwijl je werkt.
3. Plaats de schuine schoor. Zaag een balk zo dat die goed aansluit tussen de onder- en bovenregel van het frame. Laat de schoor lopen van de onderste hoek aan de scharnierkant naar de bovenste hoek aan de sluitkant. Schroef hem stevig vast. Deze driehoek helpt voorkomen dat de poort aan de sluitkant gaat hangen.
4. Bevestig de planken. Leg de verticale planken op het frame en verdeel ze over de breedte. Gebruik eventueel afstandsblokjes voor gelijke openingen. Schroef elke plank vast op de horizontale regels. Met een extra horizontale regel in het midden hebben lange planken meer steun.
5. Monteer de hengen. Bevestig de hengen aan de kant van het frame, ter hoogte van de horizontale regels. Zo zit het beslag vast in stevig hout en niet alleen in de bekleding. Gebruik bevestigingen die passen bij de hengen en niet door de voorkant uitsteken.
6. Hang de poort op en plaats de sluiting. Zet de poort op blokjes tussen de palen en gebruik een waterpas om hem recht te houden. Teken de plaats van de duimen af op de paal en bevestig ze. Hang de poort op, laat hem rustig draaien en monteer daarna de sluiting en sluitplaat.
Zo voorkom je dat de poort gaat hangen
Een rechthoekig frame kan vervormen. De schuine schoor geeft het frame daarom steun. De richting is van belang: bij een houten schoor loopt die vanaf de onderste scharnierhoek omhoog naar de sluitkant. Laat de uiteinden goed aansluiten op het frame, zodat de schoor zijn werk kan doen.
Ook de paal draagt bij aan een recht hangende poort. Een losse of scheve paal trekt de poort mee. Plaats nieuwe palen daarom stevig in de grond of bevestig ze met geschikt materiaal aan een stevige constructie. Gebruik geen dunne schuttingplank als drager voor de scharnieren.
Een dichte poort vangt veel wind en belast de palen en het beslag daardoor extra. Is de poort breed of zwaar, kies dan zwaarder beslag en stevigere palen. Een stalen frame kan een alternatief zijn als je een groot houten poortdeel wilt maken dat goed vormvast blijft.
Afwerken en onderhouden
Werk scherpe randen licht rond en behandel vooral de zaagkanten van hout dat bescherming nodig heeft. Gebruik een buitenbeits of verfsysteem dat geschikt is voor de gekozen houtsoort. Laat het hout voldoende drogen en volg de aanwijzingen op de verpakking.
Houd de onderkant vrij van aarde en natte bladeren. Kijk af en toe of de schroeven, scharnieren en sluiting nog vastzitten. Reinig de poort en werk beschadigde plekken in de afwerking bij voordat vocht langdurig in het hout kan trekken.
Veelgestelde vragen over zelf een houten poort maken
Kan ik een houten poort zonder schuin stuk maken?
Dat kan met een andere vormvaste constructie, bijvoorbeeld een geschikt stalen frame. Bij een eenvoudig houten frame met planken is een schuine schoor een praktische manier om afhangen tegen te gaan.
Kan ik een dubbele houten poort zelf maken?
Ja. Maak dan twee afzonderlijke poortdelen en laat naast ruimte bij de palen ook ruimte tussen beide delen. Voorzie het vaste deel van een grendel in de grond, zodat het niet kan wegdraaien als je het andere deel opent. Brede poortdelen worden zwaar en vragen om stevige palen en beslag.
Kan een slot aan beide kanten worden geopend?
Dat hangt af van het slot. Kies een model met een bediening aan beide kanten als je de poort van buiten en binnen wilt openen. Let erop dat de klinkstift en eventuele cilinder lang genoeg zijn voor de dikte van je poort.
Laat de poort na het ophangen een paar keer volledig open en dicht draaien. Zo zie je meteen of hij vrijloopt en de sluiting goed aansluit.
Other Articles
Voederhuisje maken met een eenvoudige bouwtekening
Houtopslag buiten zelf maken in zes stappen
