Schroeven verwijderen doe je meestal met een goed passende schroevendraaier of bit, door stevig te drukken en linksom te draaien. Zit de schroef vast, is de kop beschadigd of afgebroken? Dan kun je vaak een griptang, een schroefverwijderaar of een metaalboor gebruiken.
Begin met de methode die de minste schade veroorzaakt. Zo voorkom je dat een schroef die nog te pakken is, helemaal onbruikbaar wordt.
Gewone schroeven verwijderen
Maak de kop eerst vrij van verf, vuil of stof. Gebruik bijvoorbeeld een kleine schroevendraaier om de uitsparing schoon te maken. Kies daarna een bit of schroevendraaier die goed in de kop past. Bij een kruiskop kunnen verschillende maten op elkaar lijken, maar een te kleine punt glijdt snel weg.
- Zet het gereedschap recht op de schroef. Staat het schuin, dan heb je minder grip en beschadigt de kop sneller.
- Duw stevig in de kop. Draai tegelijk rustig linksom, gezien vanaf de schroefkop.
- Gebruik bij een accuschroevendraaier een lage snelheid. Stop zodra de bit doorslipt en probeer het opnieuw met meer druk of een beter passend bit.
De meeste schroeven hebben rechtse schroefdraad en draai je linksom los. Bij linkse schroefdraad is dat andersom. Die komt vooral voor bij sommige speciale onderdelen van machines, niet bij gewone schroeven in huis.
Een vastzittende of verroeste schroef losmaken
Een schroef kan vastzitten door roest, oude verf of spanning op het materiaal. Probeer eerst of je met een handschroevendraaier meer grip hebt dan met een accuschroevendraaier. Duw recht op de kop en oefen rustig kracht uit. Hard blijven draaien terwijl de punt wegglijdt, maakt het probleem groter.
Zit er verf over de kop, snijd die dan voorzichtig langs de rand weg met een scherp mes. Een lichte tik op de achterkant van de schroevendraaier kan helpen om de punt goed in de kop te zetten. Doe dit alleen als het materiaal achter de schroef tegen een tik kan.
Bij een verroeste schroef in metaal kan kruipolie helpen. Breng een kleine hoeveelheid aan rond de schroef en laat die volgens de aanwijzingen op de verpakking inwerken. Probeer daarna opnieuw te draaien. Op hout en andere poreuze materialen kan olie vlekken geven, dus gebruik daar liever eerst een andere methode.
Steekt de kop voldoende uit? Zet er een griptang stevig op en draai de schroef daarmee linksom. Bescherm een kwetsbaar oppervlak naast de schroef met een dun stukje hout of karton.
Dolgedraaide schroeven verwijderen
Bij een dolgedraaide schroef is de uitsparing in de kop zo beschadigd dat de schroevendraaier weinig grip heeft. Stop zodra het bit blijft doorslippen. Anders wordt de uitsparing nog gladder.
Probeer achtereenvolgens deze oplossingen:
- Een passend bit met stevige druk. Soms zit er nog genoeg vorm in de kop om de schroef met de hand los te draaien.
- Een breed elastiek. Leg het elastiek over de kop, druk de schroevendraaier erin en draai langzaam linksom. Het elastiek kan kleine beschadigingen opvullen, maar helpt niet altijd bij een volledig gladde kop.
- Een griptang. Gebruik deze als de rand van de kop boven het oppervlak uitsteekt en je er goed bij kunt.
- Een nieuwe sleuf. Maak met geschikt gereedschap voorzichtig een rechte sleuf in een bereikbare kop en draai de schroef los met een platte schroevendraaier. Deze methode kan het oppervlak rond de schroef beschadigen.
- Een schroefverwijderaar. Dit hulpstuk grijpt in een beschadigde schroef, vaak nadat je een gat in de kop hebt geboord. Volg de aanwijzingen van de set voor de maat en draairichting.
Lukt het niet met rustige druk, stap dan over op een andere methode. Een afgebroken schroefverwijderaar is vaak lastig uit te boren omdat het hulpstuk hard is.
Een afgebroken schroef zonder kop verwijderen
Is de kop afgebroken maar steekt de schacht nog uit? Pak die zo dicht mogelijk bij het oppervlak vast met een griptang. Draai langzaam linksom. Met kleine bewegingen houd je meer grip dan wanneer je in één keer veel kracht zet.
Zit de schacht gelijk met het oppervlak of dieper in het gat, dan kun je meestal geen tang gebruiken. In metaal kun je proberen een klein gat in het midden van de schroef te boren en daarna een schroefverwijderaar te gebruiken. Een putje met een centerpons helpt om de boor op zijn plek te houden.
In hout kun je soms een klein beetje materiaal rondom de schacht weghalen om er met een tang bij te komen. Dat laat wel een groter gat achter. Zit de schroef diep of mag het materiaal niet beschadigen, dan kan een vakman met geschikt gereedschap een betere keuze zijn.
Een schroef uitboren
Uitboren is meestal de laatste optie. Je kunt hiermee de kop verwijderen, zodat het bevestigde onderdeel loskomt. Daarna steekt er mogelijk genoeg van de schacht uit om die met een griptang los te draaien. Uitboren haalt dus niet vanzelf de hele schroef weg.
- Zet het werkstuk goed vast en draag een veiligheidsbril tegen metaalspaanders.
- Maak een klein putje midden in de kop, zodat de boor minder snel wegglijdt.
- Boor rustig met een metaalboor in het midden van de kop. Begin bij een grote kop eventueel met een dunne boor.
- Gebruik daarna zo nodig een boor die ongeveer even dik is als de schacht, maar kleiner dan de kop. Boor tot de kop loskomt en stop dan.
- Haal het bevestigde onderdeel weg en probeer de uitstekende schacht met een griptang te verwijderen.
Bij een schroef in metaal kan snijolie het boren vergemakkelijken. Rvs kan tijdens het boren hard worden door wrijving. Gebruik daarom een scherpe, geschikte metaalboor, een lage snelheid en gelijkmatige druk. Gaat de boor niet verder, forceer hem dan niet: een botte of afgebroken boor maakt de klus lastiger.
Wees extra voorzichtig bij schroeven in een muur. Achter de muur kunnen leidingen of elektriciteitskabels lopen. Boor niet verder als je niet weet wat er achter de schroef zit.
Schroeven uit de muur en uit een plug halen
Een schroef in een muur draai je op dezelfde manier los: zet een passend bit in de kop en draai linksom. Blijft de kunststof plug meedraaien, trek dan voorzichtig aan de schroef terwijl je draait. Soms komt de schroef samen met de plug naar buiten.
Is de schroef in de plug afgebroken en steekt er nog een stukje uit, probeer het met een griptang. Zit het restant diep in de plug, dan kan het nodig zijn de plug mee te verwijderen. Dat kan de muur rond het gat beschadigen.
Veelgestelde vragen over schroeven verwijderen
Welke kant draai je een schroef los?
Een gewone schroef draai je linksom los als je naar de kop kijkt. Een schroef met linkse schroefdraad draai je juist rechtsom los.
Wat doe je als een schroef alleen maar ronddraait?
De schroefdraad heeft dan mogelijk geen grip meer in het materiaal of de plug draait mee. Trek voorzichtig aan de schroef terwijl je linksom draait. Een tang onder de kop kan helpen om lichte trekkracht te geven.
Kun je een schroef met kapotte kop altijd uitboren?
Nee. De schroef moet bereikbaar zijn en je moet recht kunnen boren. Ook kan het materiaal rond de schroef beschadigen. Probeer daarom eerst of je de kop met een tang of passend hulpstuk kunt vastpakken.
Leg een beschadigde schroef na het verwijderen apart en gebruik voor de bevestiging een nieuwe. Zo heb je de volgende keer weer een kop waar een bit goed in past.