Zelf een hoogslaper maken doe je met een stevig houten frame op poten, een passende bedbodem, een valbeveiliging en een vaste trap of ladder. Begin met de maat van het matras en maak een bouwtekening waarin ook de verbindingen en de bevestiging tegen zijdelings wiebelen staan.
Een hoogslaper vraagt meer aandacht voor veiligheid dan een laag bed. Gebruik daarom een uitgewerkte bouwtekening die past bij de afmetingen en belasting van jouw bed. Laat de constructie beoordelen door een vakman als je niet zeker weet of het frame sterk genoeg is.
De maten van je hoogslaper bepalen
Meet eerst de lengte en breedte van het matras. Die bepalen de binnenmaat van de bedombouw. Laat een kleine ruimte vrij om het matras gemakkelijk te kunnen plaatsen, maar voorkom grote kieren waarin een arm of been vast kan komen te zitten.
Meet daarna de hoogte van de kamer. Boven het matras moet je voldoende ruimte hebben om comfortabel rechtop te zitten. Onder het bed moet genoeg hoogte overblijven voor wat je daar wilt doen, bijvoorbeeld zitten aan een bureau of spullen opbergen.
Teken ook de plek van de ladder, ramen, deuren en stopcontacten. Een hoogslaper direct naast een raam is minder geschikt, zeker als een kind vanuit het bed bij het raam kan komen.
Welk materiaal heb je nodig?
Een houten hoogslaper bestaat meestal uit vier poten, lange en korte liggers, een bedbodem en een hek rondom het slaapgedeelte. Voor het frame zijn rechte, stevige balken van constructiehout een praktische keuze. Multiplex kan bijvoorbeeld dienen voor de zijkanten of een dichte trap.
De dikte van de balken en de keuze van de verbindingen hangen af van de overspanning en het gewicht dat het bed moet dragen. Neem die maten over uit een geschikte bouwtekening in plaats van zelf een willekeurige balkmaat te kiezen.
Voor de montage heb je doorgaans nodig:
- Houten balken en planken volgens je zaaglijst.
- Een passende lattenbodem of bedbodem.
- Bouten, ringen, moeren en schroeven die bij de verbindingen passen.
- Materiaal voor de valbeveiliging en de ladder.
- Een zaag, boormachine, schuurpapier, winkelhaak en waterpas.
Laat het hout op maat zagen als je zelf geen lange, rechte zaagsneden kunt maken. Schuur daarna vooral de randen, hoeken en plekken die je vaak vastpakt.
Zelf hoogslaper maken in zes stappen
- Maak een bouwtekening. Teken het frame van boven en van opzij. Zet de matrasmaat, de hoogte van de poten, de ladder en het hek erop. Noteer ook hoe de liggers aan de poten vastzitten.
- Zaag en schuur de onderdelen. Werk volgens je zaaglijst. Controleer met een winkelhaak of de uiteinden van de balken recht zijn, zodat het frame goed aansluit.
- Monteer het frame. Verbind de lange en korte liggers met de poten volgens de tekening. Zorg dat de liggers op steunpunten rusten en niet alleen aan schroeven hangen. Gebruik bij dragende verbindingen de voorgeschreven bouten en andere bevestigingen.
- Maak het bed stabiel. Plaats de schoren of andere verstevigingen uit de bouwtekening. Bevestiging aan een stevige muur kan extra stabiliteit geven, maar vervangt geen goede draagconstructie. Een gipsplaatwand is niet zonder geschikte achterliggende bevestiging geschikt om het bed vast te zetten.
- Plaats de bedbodem en het matras. Maak steunlatten voor de bodem vast aan de binnenzijde van het frame. De bodem moet rondom goed worden gedragen en niet kunnen verschuiven. Een lattenbodem laat lucht onder het matras door.
- Monteer het hek en de toegang. Zet de valbeveiliging stevig aan het frame vast. Maak de ladder of trap vast aan de constructie, zodat die niet kan wegglijden of kantelen.
Werk bij het opstellen met twee personen: een hoog frame is lastig recht te houden terwijl je het vastzet.
Valbeveiliging en ladder veilig uitvoeren
Een matrasombouw die alleen voorkomt dat het matras schuift, is geen volwaardige valbeveiliging. Het hek moet ook boven het matras uitsteken. Als richtlijn wordt vaak minimaal 16 cm boven de bovenkant van het matras aangehouden. Een dikker matras maakt de effectieve hoogte van het hek dus kleiner.
Laat alleen bij de toegang een opening in het hek. Voorkom openingen waarin het hoofd of lichaam van een kind bekneld kan raken. Gebruik een bouwtekening die rekening houdt met de veiligheidsnorm voor hoogslapers, EN 747.
Maak de ladder stevig en prettig vast te pakken. Treden met voldoende steun voor de voeten zijn comfortabeler dan smalle, gladde latten. Een vaste trap neemt meer vloerruimte in, maar kan gemakkelijker zijn om op en af te lopen.
Een hoogslaper met kastruimte eronder
Onder een hoogslaper kun je losse opbergkasten plaatsen of opbergruimte in het ontwerp opnemen. Er bestaan ook ontwerpen waarbij kasten onderdeel zijn van de basis. Gebruik gewone vakkenkasten niet zomaar als dragende poten: ze moeten geschikt zijn voor de belasting én onderling stevig verbonden zijn.
Een zelfstandig frame met losse kasten eronder is vaak eenvoudiger te beoordelen en later aan te passen. Zorg dat kastdeuren en laden open kunnen zonder tegen de ladder te komen.
Veelgestelde vragen
Is steigerhout geschikt voor een hoogslaper?
Steigerhout kan geschikt zijn, maar de kwaliteit verschilt. Kies rechte, droge planken zonder grote scheuren op plekken waar het hout moet dragen. Gebruik ook hier een bouwtekening met passende draagconstructie.
Vanaf welke leeftijd is een hoogslaper geschikt?
Voor kinderen jonger dan ongeveer zes jaar wordt een hoogslaper meestal afgeraden vanwege het risico op vallen. Ook bij oudere kinderen blijven een stevig hek en een veilige toegang belangrijk.
Moet een hoogslaper aan de muur vast?
Dat hangt af van het ontwerp. Een goed ontworpen vrijstaand frame kan zonder muurbevestiging stabiel zijn. Als de bouwtekening muurbevestiging voorschrijft, gebruik dan bevestigingsmateriaal dat past bij de muur.
Loop na de montage alle verbindingen na en kijk of het frame niet wiebelt. Pas als de bodem, ladder en valbeveiliging stevig vastzitten, is de zelfgemaakte hoogslaper klaar voor gebruik.