De verwarming aanpassen lijkt simpel, maar veel mensen weten niet precies wat ze kunnen regelen en wat niet. De thermostaat een graadje hoger zetten is één ding, maar er is veel meer mogelijk als je weet hoe je systeem werkt. Of je nu de temperatuur per ruimte wil instellen of energie wil besparen zonder het koud te krijgen, een beetje kennis helpt enorm.
De thermostaat als startpunt
De kamerthermostaat is het meest gebruikte middel om de temperatuur in huis te sturen. Je geeft daarmee aan hoe warm je de ruimte wil hebben, waarna de cv-ketel bepaalt wanneer hij water opwarmt en door de radiatoren pompt. Veel mensen hebben nog een eenvoudige thermostaat die je handmatig instelt. Een programmeerbare of slimme thermostaat biedt meer mogelijkheden: je stelt dan in hoe warm het overdag, ‘s avonds en ‘s nachts moet zijn. Dat scheelt niet alleen moeite, het bespaart ook op de stookkosten. Wil je de temperatuur per ruimte regelen, dan zijn radiatorknoppen met een instelbare grens een goede aanvulling op de centrale thermostaat.
Radiatoren goed instellen voor meer comfort
Aan elke radiator zit een knop of ventiel waarmee je de toevoer van warm water regelt. Dit zijn de thermostatische radiatorkranen, vaak aangeduid als TRV’s. Met deze kranen stel je per kamer een gewenste temperatuur in. Zo hoef je de slaapkamer niet even warm te stoken als de woonkamer. Staat zo’n kraan op de hoogste stand, dan stroomt er zoveel mogelijk warm water door de radiator. Staat hij lager, dan beperkt het ventiel de doorstroom. Belangrijk: zorg dat radiatoren niet zijn afgedekt door gordijnen of meubels. Dat belemmert de warmteverspreiding en zorgt ervoor dat het systeem onnodig hard werkt. Laat de knop ook nooit op nul staan als het buiten vriest, om bevriezing van de leidingen te voorkomen.
Wanneer bijstellen niet helpt en er iets mis is
Soms helpt het draaien aan de thermostaat of radiatorkraan niet. Een veelvoorkomend probleem is dat de verwarming wel werkt, maar er geen warm water uit de kraan komt. Dit wijst vaak op een storing in de cv-ketel zelf, niet in de thermostaat. Een defecte flowsensor is een bekende oorzaak: dit onderdeel meet of er water door het systeem stroomt en geeft een signaal aan de ketel om warm water aan te maken. Is de sensor stuk, dan herkent de ketel de vraag naar warm water niet. Ook een te lage waterdruk in het systeem kan problemen geven. De druk kun je aflezen op het manometerwijzertje op de ketel: het moet meestal tussen de 1,5 en 2 bar zitten. Zakt het daaronder, dan moet je bijvullen via de vulkraan. Staat het display van je thermostaat niet aan, controleer dan eerst of de batterijen nog goed zijn.
Slim omgaan met de instellingen voor minder energieverbruik
Veel huishoudens stoken onnodig warm. Onderzoek laat zien dat het terugschroeven van de temperatuur met één graad al zo’n zes procent minder gasverbruik oplevert. Het loont dus om even de tijd te nemen voor het goed instellen van je verwarmingssysteem. Zet de temperatuur ‘s nachts een paar graden lager, maar laat hem niet volledig zakken: een koude ruimte weer opwarmen kost juist meer energie. Zorg ook dat de ketel op de juiste aanvoertemperatuur is ingesteld. Voor huizen met vloerverwarming is een lagere aanvoertemperatuur gebruikelijk dan bij traditionele radiatoren. Laat een installateur de ketel jaarlijks nakijken: een goed afgestelde ketel werkt zuiniger en gaat langer mee.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn radiator goed warm wordt?
Voel of de radiator gelijkmatig warm is van boven tot onder. Is de bovenkant warm maar de onderkant koud, dan zit er mogelijk lucht in de radiator. Die lucht kun je eruit laten door de radiator te ontluchten met een sleutel op het kleine ontluchtingsventiel. Hoor je een sissend geluid en daarna water, dan is het goed gelukt.
Wat is een goede temperatuur voor de thermostaat overdag?
Een comfortabele binnentemperatuur overdag ligt voor de meeste mensen tussen de 19 en 21 graden. Het Nibud en het RIVM bevelen aan om niet hoger dan 20 graden te stoken als je wil besparen op energie, zeker in de winter.
Kan ik de instellingen van mijn cv-ketel zelf aanpassen?
Sommige instellingen van de cv-ketel, zoals de aanvoertemperatuur van het verwarmingswater, zijn in principe aanpasbaar via de ketel zelf. Toch is het verstandig om complexere instellingen over te laten aan een erkend installateur. Verkeerde aanpassingen kunnen leiden tot een slechter werkende ketel of zelfs een storing.
Wat doe ik als de verwarming aanslaat maar de kamer niet warm wordt?
Als de ketel werkt maar een ruimte niet warm wordt, controleer dan eerst of de radiatorkraan open staat en of er geen lucht in de radiator zit. Werkt de radiator zelf goed maar blijft de kamer koud, dan kan er een probleem zijn met de isolatie van de ruimte of met de ingestelde temperatuur op de thermostaat.