Akoestische gipsplaat helpt om geluid tussen ruimtes te verminderen of om nagalm in een ruimte te beperken. Welke werking je krijgt, hangt af van het soort plaat: een zware, gesloten plaat is bedoeld voor geluidsisolatie, terwijl een geperforeerde plaat vooral geluid in de ruimte zelf absorbeert.
De plaat alleen bepaalt niet het resultaat. Ook de constructie erachter, de aansluitingen en de manier van plaatsen maken verschil.
Twee soorten akoestische gipsplaat
De naam akoestische gipsplaat wordt gebruikt voor producten met verschillende doelen. Bedenk daarom eerst welk geluid je wilt aanpakken.
- Geluidsisolerende gipsplaat: een gesloten plaat met een verzwaarde kern. Die helpt om bijvoorbeeld stemmen of televisiegeluid tussen twee kamers te verminderen.
- Geluidabsorberende gipsplaat: een plaat met perforaties, bedoeld om galm in dezelfde ruimte te verminderen. Je ziet deze platen vaak op plafonds en soms op wanden.
Heb je last van gesprekken uit de kamer ernaast? Dan is een geluidsisolerende plaat meestal de passende keuze. Klinken gesprekken juist hard en hol in je eigen kamer, dan kan een absorberende plaat helpen. Een geperforeerd plafond maakt een ruimte niet vanzelf stil voor de buren.
Hoe goed werkt een geluidsisolerende plaat?
Een zwaardere plaat kan geluid beter tegenhouden dan een lichte plaat. Maar bij een wand of plafond telt de hele opbouw mee. Een plaat op zichzelf is daarom geen garantie voor een bepaald aantal decibel minder geluid.
Bij een scheidingswand werken deze onderdelen samen:
- De beplating: zwaardere platen of een extra plaatlaag voegen massa toe.
- Het frame: een constructie die minder direct contact maakt met de bestaande wand kan geluidstrillingen minder makkelijk doorgeven.
- De ruimte achter de plaat: isolatiemateriaal in de spouw kan de geluidsisolatie van de constructie verbeteren.
- De aansluitingen: kieren bij vloeren, plafonds en zijwanden kunnen geluid doorlaten.
Ook de rest van het gebouw speelt een rol. Geluid kan bijvoorbeeld via een deur, een aangrenzende muur of de vloer een andere route nemen. Daardoor kan een verbeterde wand minder opleveren dan je op basis van de plaat alleen verwacht.
Een plaat voor wand of plafond kiezen
Voor een slaapkamer of thuiskantoor waar je minder geluid van een aangrenzende ruimte wilt horen, is een gesloten, geluidsisolerende plaat een logische keuze. Gyproc SoundBloc is een voorbeeld van zo’n plaat. De genoemde uitvoering is 12,5 mm dik en wordt op een vergelijkbare manier als een gewone gipsplaat geplaatst.
Heb je vooral last van galm, bijvoorbeeld in een werkruimte waar stemmen blijven weerkaatsen? Dan past een geperforeerde plaat beter bij je doel. Die neemt geluid op in plaats van het alleen terug de kamer in te kaatsen. De perforaties blijven zichtbaar en zijn daarmee ook onderdeel van het uiterlijk van de ruimte.
Er bestaan ook dikkere samengestelde platen, zoals de Acoustix Pan-Terre van 28,5 mm. Dikte alleen vertelt niet hoeveel geluid een complete wand tegenhoudt. Vergelijk daarom de prestaties van de volledige wand- of plafondopbouw, niet alleen die van losse platen. Een gemeten waarde geldt voor de constructie waarmee die is getest.
Akoestische gipsplaat plaatsen: wat maakt verschil?
Een zorgvuldige plaatsing helpt voorkomen dat geluid alsnog langs de plaat komt. Vooral bij een wand die bedoeld is om geluid tegen te houden, zijn de randen en bevestiging van belang.
- Gebruik een opbouw die past bij je doel. Een gesloten geluidsisolerende plaat en een geperforeerde absorptieplaat zijn niet zomaar uitwisselbaar.
- Vul de spouw waar nodig met isolatiemateriaal dat voor de gekozen constructie geschikt is.
- Laat platen goed aansluiten en werk voegen en randen zorgvuldig af. Open kieren kunnen de geluidsisolatie verminderen.
- Gebruik bij een vrijstaand voorzetframe geschikte afdichtings- of ontkoppelingsband bij de aansluitingen, volgens de gekozen systeemopbouw.
- Volg voor bevestiging en afwerking de voorschriften van de fabrikant van het systeem. Vooral zwaardere platen kunnen andere eisen stellen aan de ondergrond en het frame.
Bij geperforeerde platen is de afwerking anders dan bij gesloten platen. Vul of schilder de gaatjes niet dicht: dan kan de plaat minder geluid opnemen. Achter de perforaties zit bij sommige systemen een akoestisch vlies of isolatiemateriaal dat meehelpt bij de absorptie.
Nadelen en kosten van akoestische gipsplaten
Akoestische platen zijn vaak duurder dan standaard gipsplaten. Een geluidsisolerende plaat kan ook zwaarder zijn, waardoor plaatsen meer moeite kost. Tel bij de materiaalkeuze niet alleen de plaat mee, maar ook de kosten van het frame, de eventuele spouwisolatie en de afwerking.
Een extra wandopbouw neemt ruimte in. In een kleine slaapkamer kan dat merkbaar zijn. Een enkele plaat direct tegen een bestaande wand neemt minder ruimte in, maar geeft meestal niet hetzelfde resultaat als een complete voorzetwand met spouw en isolatiemateriaal.
Bij absorberende platen is het uiterlijk een mogelijke beperking: de gaatjes zijn zichtbaar. Ze zijn handig tegen galm, maar geen vervanging voor een geluidsisolerende scheiding als je vooral minder geluid van buiten de kamer wilt horen.
Veelgestelde vragen over akoestische gipsplaat
Is gewone gipsplaat ook geluidswerend?
Ja. Iedere gesloten wand van gipsplaten houdt een deel van het geluid tegen. Een speciale geluidsisolerende plaat heeft doorgaans een zwaardere kern en is bedoeld om die werking te verbeteren. De totale constructie blijft bepalend.
Kun je een akoestische plaat op een bestaande wand plaatsen?
Dat kan, maar het resultaat hangt af van de bevestiging en de bestaande wand. Een losse extra plaat voegt massa toe. Een voorzetwand met een eigen frame en isolatie in de spouw kan meer effect hebben, maar vraagt ook meer ruimte.
Helpt akoestische gipsplaat tegen geluid van de buren?
Een geluidsisolerende wand of plafondopbouw kan geluid van de buren verminderen. Hoeveel je merkt, hangt onder meer af van de route die het geluid neemt. Geluid dat via andere bouwdelen binnenkomt, wordt niet volledig tegengehouden door alleen de aangepakte wand.
Werkt een geperforeerde plaat ook als je de gaatjes dichtmaakt?
De plaat verliest dan een deel van haar absorberende werking. Laat de perforaties open als je de nagalm wilt verminderen.
Breng eerst in kaart of het geluid van achter de wand komt of juist in de kamer blijft hangen. Dat onderscheid bepaalt of je een gesloten geluidsisolerende plaat nodig hebt of een geperforeerde plaat tegen nagalm.