Een houten kas heeft een frame van hout en wanden en een dak van glas of kunststof. Het hout geeft de kas een natuurlijke uitstraling, maar vraagt meer aandacht voor vocht en onderhoud dan een aluminium frame. De houtsoort, de fundering en de verbindingen bepalen voor een groot deel hoe lang de kas meegaat.
Je kunt een houten tuinkas als bouwpakket kopen, zelf bouwen of tweedehands aanschaffen. Welke keuze past, hangt af van je budget, de ruimte in je tuin en hoeveel werk je zelf wilt doen.
De voor- en nadelen van een houten kas
Een kas met een houten frame past goed bij een natuurlijke tuin. Hout is ook makkelijk te bewerken. Daardoor kun je bij een zelfbouwkas de afmetingen aanpassen aan de beschikbare plek en later bijvoorbeeld een plank of steun bevestigen.
Daar staan een paar nadelen tegenover. Hout kan bij aanhoudend vocht gaan rotten. Vooral onderaan het frame en bij verbindingen waar water blijft staan, is dat een risico. Een houten constructie heeft daarom een droge, stevige basis en regelmatig onderhoud nodig.
Een kant-en-klare kas van een duurzame houtsoort kan ook flink duurder zijn dan een eenvoudig model van andere materialen. Wil je vooral weinig onderhoud en een zo laag mogelijke aanschafprijs, dan is hout niet vanzelfsprekend de beste keuze.
Welke houtsoort is geschikt voor het frame?
Het hout van een tuinkas krijgt aan de buitenkant regen te verduren en aan de binnenkant vochtige lucht. Een houtsoort die goed tegen die omstandigheden kan, is daarom een logische keuze.
- Western red cedar: deze houtsoort is van nature redelijk bestand tegen houtrot en insecten. Het hout werkt relatief weinig bij veranderingen in vochtigheid. Daar staat meestal een hogere prijs tegenover.
- Geïmpregneerd grenen: grenen wordt voor buitengebruik vaak behandeld om het beter tegen aantasting te beschermen. Het is een optie voor een bouwpakket of zelfbouwkas, maar zaagvlakken en beschadigingen blijven aandachtspunten.
- Onbehandeld zachthout: dit is makkelijk te zagen en te verwerken, maar gaat op vochtige plekken doorgaans minder lang mee. Vooral bij een frame dat dicht bij de grond staat, is bescherming nodig.
Let niet alleen op de naam van de houtsoort, maar ook op de uitvoering. Een frame waarin water kan weglopen en waarin de onderkant niet op natte grond staat, heeft minder last van vocht. Een FSC-keurmerk zegt iets over de herkomst van het hout, niet over de weerstand tegen houtrot.
Welk formaat en model past in je tuin?
Een kleine houten tuinkas neemt weinig ruimte in, maar biedt ook minder plek om te lopen en te werken. Meet daarom niet alleen de buitenmaat op. Kijk ook naar de ruimte binnen, de hoogte van de zijwanden en de doorgang bij de deur. Brede houten stijlen nemen meer licht en binnenruimte weg dan slanke stijlen.
Een vrijstaande kas kun je van meerdere kanten bereiken. Een muurkas staat tegen een bestaande muur en kan handig zijn op een smalle plek. Daarbij ligt de maat en vorm deels vast door de beschikbare muur.
Reserveer rondom het frame ruimte om het hout te kunnen bereiken. Als de kas strak tegen een schutting of struik staat, worden schoonmaken, schilderen en het vervangen van een onderdeel lastiger.
Wat kost een houten kas?
De prijs hangt sterk af van het formaat, de houtsoort en de uitvoering. Als richtlijn: voor een kant-en-klare kas van western red cedar beginnen voorbeelden bij ongeveer € 3.500. Grotere modellen en uitvoeringen met extra voorzieningen kunnen veel meer kosten.
Een zelfbouwkas kan goedkoper uitvallen, maar reken naast het hout ook op uitgaven voor de fundering, schroeven, beslag en het materiaal voor de wanden en het dak. Bij een bouwpakket is het verstandig om na te gaan wat bij de prijs hoort. Een fundering of montage is niet altijd inbegrepen.
Tweedehands kan de aanschafprijs lager zijn. Daar staat tegenover dat je mogelijk onderdelen moet herstellen, vervangen of zelf moet demonteren en vervoeren.
Een houten kas zelf bouwen of een bouwpakket kiezen
Met een bouwpakket zijn de houten onderdelen meestal op maat gemaakt. Dat scheelt meet- en zaagwerk. Een zelfbouwkas biedt juist meer vrijheid in de afmetingen en de indeling, maar vraagt een goede bouwtekening en meer ervaring met houtverbindingen.
Werk bij zelfbouw van de basis naar boven:
- Maak een bouwtekening. Bepaal de buitenmaten, de deur, het dak en de plaats van openingen. Stem de maat van de vakken af op het materiaal dat erin komt.
- Maak een vlakke fundering. Zorg dat het frame stevig staat en niet rechtstreeks op vochtige grond rust. Een houten onderregel kan bijvoorbeeld op een geschikte stenen of betonnen basis worden bevestigd.
- Bouw en veranker het frame. Maak de hoeken stevig en zorg voor voldoende schoren, zodat de constructie niet gemakkelijk scheef trekt. Bevestig de kas tegen opwaaien aan de fundering.
- Breng het dak en de wanden aan. Zorg dat regenwater naar buiten wordt afgevoerd en niet op houten randen of in verbindingen blijft staan.
Gebruik bevestigingsmateriaal dat geschikt is voor buiten. Werk zaagvlakken van behandeld hout af met een middel dat daarvoor geschikt is. Zo voorkom je dat juist die plekken extra kwetsbaar worden voor vocht.
Of je een vergunning nodig hebt, hangt onder meer af van de plaats, de afmetingen en de lokale regels. Informeer daarover bij je gemeente voordat je gaat bouwen.
Onderhoud en tweedehands aanschaf
Bekijk het houten frame geregeld, vooral aan de onderkant, rond de deur en bij plekken waar delen op elkaar aansluiten. Zacht hout, donkere vochtplekken en bladderende verf kunnen wijzen op een probleem. Kleine beschadigingen zijn vaak makkelijker te herstellen voordat vocht diep in het hout trekt.
Haal bladeren en vuil weg waar ze tegen het frame blijven liggen. Heeft het hout een verf- of beitslaag, werk beschadigde plekken dan bij met een product dat geschikt is voor buiten. Hout dat bewust onbehandeld blijft, kan vergrijzen. Dat is op zichzelf geen teken van houtrot.
Bij een tweedehands kas is vooral de staat van het frame van belang. Duw voorzichtig op verdachte plekken: zacht of afbrokkelend hout kan op rot wijzen. Kijk ook of de deur recht hangt, de verbindingen stevig zijn en alle onderdelen aanwezig zijn. Een kas die nog goed staat, kan bij het demonteren alsnog kwetsbare verbindingen hebben.
Veelgestelde vragen over een houten kas
Moet je een houten kas schilderen?
Dat hangt af van de houtsoort en de bestaande afwerking. Western red cedar kan onbehandeld vergrijzen. Minder duurzame houtsoorten hebben meestal meer bescherming nodig. Een bestaande verf- of beitslaag vraagt onderhoud als deze beschadigt.
Kan een houten kas direct op de grond staan?
Dat is niet verstandig. Hout dat langdurig contact heeft met vochtige grond is kwetsbaarder voor rot. Een vlakke fundering houdt het frame van de grond en helpt de kas stevig te verankeren.
Is een houten bouwpakket makkelijker dan zelf bouwen?
Meestal wel. Bij een bouwpakket zijn de onderdelen doorgaans voorbereid en passen ze bij elkaar. Bij zelfbouw bepaal je zelf de maten, maar moet je ook de constructie en aansluitingen uitwerken.
Een houten kas gaat het best mee als het frame kan drogen en je ook later bij de onderkant en verbindingen kunt. Geef die plekken bij de keuze van het model net zo veel aandacht als de uitstraling.