Zelf een lamp maken kan met een kant-en-klare snoerset, een passende lichtbron en een zelfgemaakte voet of ophanging. Voor een eenvoudige tafellamp kun je bijvoorbeeld een houten blok gebruiken. Wil je een hanglamp maken, dan heb je ook een stevige plafondbevestiging en een plafondkap nodig.
De makkelijkste keuze is een snoerset waarvan de fitting, stekker en eventuele schakelaar al zijn gemonteerd. Dan kun je je richten op de vorm van de lamp en hoef je de elektrische onderdelen niet zelf aan te sluiten.
Wat heb je nodig om zelf een lamp te maken?
Welke onderdelen je nodig hebt, hangt af van het soort lamp. Voor een eenvoudige tafellamp zijn dit de belangrijkste spullen:
- Een snoerset met fitting en stekker: bij voorkeur een complete set met snoerschakelaar.
- Een lichtbron: kies een ledlamp die in de fitting past, bijvoorbeeld E14 of E27. E27 is de grotere fitting van de twee.
- Een lampvoet: bijvoorbeeld een stevig blok droog hout of een geschikte vaas.
- Een bevestiging voor de fitting: gebruik materiaal dat past bij de fitting en de lampvoet.
- Gereedschap: afhankelijk van je ontwerp heb je bijvoorbeeld een boormachine, schuurpapier en een zaag nodig.
Een trekontlaster voorkomt dat er aan de elektrische aansluiting wordt getrokken als het snoer beweegt. Bij een complete snoerset hoort die onderdeel te zijn van de passende bevestiging. Gebruik geen losse draad om het gewicht van een lampvoet of een houten balk te dragen.
Zelf een lamp maken van hout: stappenplan
Een houten tafellamp met een zichtbare ledlamp is een overzichtelijk project. Je hebt geen kap nodig en kunt een complete snoerset gebruiken. Kies een fitting die volgens de fabrikant geschikt is om op een lampvoet te monteren.
Stap 1: kies een stabiel stuk hout. Gebruik een droog, stevig houten blok met een vlakke onderkant. De voet moet breed en zwaar genoeg zijn om te blijven staan als je de schakelaar bedient of zachtjes tegen de lamp stoot.
Stap 2: maak het hout glad. Zaag het blok zo nodig op maat en schuur de randen. Verwijder splinters, vooral op de plek waar het snoer langs het hout loopt. Wil je het hout verven of lakken, laat de afwerking dan goed drogen voordat je de onderdelen monteert.
Stap 3: bepaal de plek van de fitting. Zet de fitting boven op de voet en teken de bevestigingspunten af. Zorg dat de lichtbron straks vrij staat en niet tegen het hout of andere materialen komt.
Stap 4: bevestig de fitting. Gebruik de bij de fitting passende bevestiging. Leid het snoer zo dat de voet vlak blijft staan en het snoer niet wordt afgekneld. Maak zo nodig een gladde uitsparing in het hout, zonder in het snoer te boren of te zagen.
Stap 5: plaats de lichtbron. Draai een passende ledlamp in de fitting terwijl de stekker uit het stopcontact is. Zet de lamp op een vlakke ondergrond en steek daarna de stekker in het stopcontact.
Een zichtbare lichtbron bepaalt sterk hoe de lamp eruitziet. Een heldere filamentlamp laat de vorm van de lichtbron goed zien, terwijl een matte lamp het licht zachter verspreidt.
Een hanglamp maken van een houten balk of tak
Voor een hanglamp kun je een droge, stevige balk of tak als decoratief onderdeel gebruiken. Kies eerst waar de lamp komt te hangen en hoe laag je de lichtpunten wilt hebben. Boven een tafel is het prettig als je eronderdoor kunt kijken en de lamp niet in de weg hangt.
Hang de balk op met geschikt bevestigingsmateriaal voor het gewicht van de hele lamp en voor het type plafond. Een ketting, staalkabel of ophangsysteem kan het hout dragen. Het elektriciteitssnoer is daar niet vanzelf geschikt voor. Maak de snoeren daarom zo vast dat ze niet schuren, knellen of onder spanning staan.
Een plafondkap werkt de aansluiting aan het plafond netjes weg. Voor aansluiting op de vaste installatie is elektrische kennis nodig. Schakel de stroom uit en controleer of de aansluiting spanningsloos is. Laat het werk uitvoeren door een elektricien als je niet weet hoe je dit veilig doet.
Een lamp maken van een vaas of andere voet
Een stevige vaas kan dienen als voet voor een tafellamp. Kies een exemplaar dat niet gemakkelijk omvalt en gebruik een passende lamphouder die stevig op de opening zit. Er zijn ook lampombouwsets verkrijgbaar voor geschikte vazen en flessen.
Een snoer moet de voet uit kunnen zonder beschadigd te raken. Gebruik bij een opening in glas of keramiek een passende doorvoer die het snoer tegen de rand beschermt. Een gat boren in glas of keramiek kan het materiaal laten barsten. Wil je dat risico vermijden, kies dan een voet met een bestaande geschikte opening of een set waarbij het snoer veilig bovenlangs loopt.
Een smalle, lichte vaas is minder geschikt als lampvoet, zeker met een grote lichtbron of kap. Zet de voet eerst neer op de plek waar de lamp komt en beoordeel of hij stabiel genoeg staat.
De juiste onderdelen en lichtbron kiezen
Let bij een snoerset op het gebruik: een set voor een tafellamp met stekker is niet hetzelfde als een set voor aansluiting aan het plafond. Een stoffen strijkijzersnoer kan mooi zichtbaar blijven, maar de stof aan de buitenkant vervangt de elektrische isolatie niet. Gebruik geen snoer met beschadigingen.
De lichtbron moet passen bij de fitting en binnen het toegestane vermogen van de lamp blijven. Een ledlamp is een praktische keuze, omdat die minder warmte afgeeft dan een gloeilamp. Ook een ledlamp wordt warm: geef de lichtbron en fitting ruimte en zet ze niet tegen hout, stof of papier.
Wil je de lamp dimmen? Dan moeten zowel de ledlamp als de dimmer daarvoor geschikt zijn. Een niet-dimbare lichtbron kan anders gaan knipperen of niet goed werken.
Veelgestelde vragen over zelf een lamp maken
Kan ik een oude lamp gebruiken voor onderdelen?
Ja, een oude voet of een onbeschadigde kap kun je opnieuw gebruiken. Zijn het snoer, de stekker of de fitting beschadigd, vervang ze dan door geschikte onderdelen. Een complete nieuwe snoerset is vaak eenvoudiger dan losse oude elektrische onderdelen hergebruiken.
Kan ik een zelfgemaakte lamp buiten gebruiken?
Alleen als de complete lamp en alle elektrische onderdelen geschikt zijn voor de omstandigheden buiten. Een gewone snoerset voor binnen is niet bedoeld voor regen of vocht. Voor een buitenlamp zijn ook de plaats en de bescherming tegen water van belang.
Hoe voorkom ik dat een zelfgemaakte lamp omvalt?
Gebruik een brede, stabiele voet en plaats zwaardere onderdelen zo laag mogelijk. Trek niet aan het snoer om de lamp te verplaatsen. Een hoge lamp heeft meer steun nodig dan een lage tafellamp.
Begin met een ontwerp dat past bij je gereedschap en ervaring. Met een stabiele houten voet, een complete snoerset en een passende ledlamp maak je al een bruikbare tafellamp met een eigen uitstraling.