Een stoel opknappen doe je door eerst het frame stevig te maken en daarna het hout en de zitting aan te pakken. Een houten eetkamerstoel met een losse zitting kun je vaak zelf schuren, verven en opnieuw bekleden. Bij een gebroken poot, waardevol antiek of een ingewikkelde fauteuil is hulp van een vakman vaak verstandiger.
Bekijk voordat je begint wat de stoel nodig heeft. Soms is een nieuwe laag lak genoeg. Zit de stoel ook los of is het schuim ingezakt, pak die problemen dan aan voordat je de buitenkant afwerkt.
Wat heb je nodig om een stoel op te knappen?
De materialen hangen af van de staat van de stoel. Voor een houten stoel met een uitneembare zitting kom je vaak een heel eind met:
- Een schroevendraaier en eventueel een tang om de zitting en oude nietjes los te maken.
- Een doek, ontvetter en schuurpapier voor het voorbereiden van het hout.
- Houtlijm en lijmklemmen voor losse houten verbindingen.
- Meubelvuller voor kleine beschadigingen die je wilt overschilderen.
- Grondverf, meubellak en een kwast of kleine roller.
- Meubelstof, eventueel nieuw schuim en een nietpistool voor de zitting.
Werk op een plek met voldoende ventilatie. Draag bij het schuren een stofmasker en een veiligheidsbril. Bij een heel oude verflaag waarvan je de samenstelling niet kent, is voorzichtigheid extra belangrijk: oude verf kan lood bevatten. Laat zo’n laag bij twijfel beoordelen voordat je gaat schuren.
Een stoel opknappen begint bij het frame
Zet de stoel op een vlakke vloer en voel of de poten en de rugleuning stevig vastzitten. Kijk ook onder de zitting. Daar zie je vaak of schroeven loszitten, hout gescheurd is of een verbinding tussen de poten beweegt.
Draai losse schroeven voorzichtig aan. Zit een houten verbinding los, dan is alleen lijm in de kier smeren meestal geen blijvende oplossing. Maak de verbinding waar mogelijk los, verwijder oude lijmresten en breng houtlijm aan op de passende delen. Zet de verbinding met lijmklemmen vast en laat de lijm drogen volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Gebruik een doekje of een stukje resthout tussen de klem en de stoel om afdrukken te voorkomen. Vul een kleine deuk of een scheurtje dat geen gewicht draagt met meubelvuller. Een gebroken poot of een diepe scheur in een dragend deel is iets anders: laat die repareren als je niet weet hoe je een stevige verbinding maakt. Verf en houtvuller maken een onveilige poot niet sterk.
Het houten frame schuren en verven
Haal een losse zitting van het frame en bewaar de schroeven. Maak daarna het hout schoon en vetvrij. Schuur een bestaande laklaag licht op, zodat de nieuwe verf beter hecht. Bladderende of losse verf moet eerst weg. Schuur in de richting van de houtnerf en maak de stoel daarna stofvrij.
Voor een houten stoel is een slijtvaste meubellak geschikt. Gebruik een grondverf die past bij het hout en de gekozen lak, vooral op kaal hout. Breng de verf in dunne lagen aan met een kwast voor de hoeken en een kleine roller voor grotere, vlakke delen. Werk ook tussen de spijlen en kijk of er geen verfdruppels onder de randen blijven hangen.
Laat elke laag goed drogen en schuur zo nodig licht tussen de lagen. Geef de afwerking daarna voldoende tijd om uit te harden voordat je de zitting terugplaatst en de stoel weer gebruikt. Droog aanvoelende verf is niet altijd meteen volledig hard.
Wil je de houtkleur behouden? Kies dan een geschikte transparante lak of meubelolie in plaats van dekkende verf. De ondergrond en de bestaande afwerking bepalen welke behandeling geschikt is. Een geolied oppervlak kun je bijvoorbeeld niet zomaar overschilderen zonder goede voorbereiding.
Een losse stoelzitting opnieuw bekleden
Een vlakke, uitneembare zitting is een geschikt project om zelf te bekleden. Maak de zitting los en verwijder de oude stof en nietjes. Draag daarbij een veiligheidsbril: oude nietjes kunnen losschieten. Is het schuim plat, brokkelig of onprettig om op te zitten, vervang het dan voordat de nieuwe stof erop gaat.
- Knip de stof ruim uit. Leg de zitting op de stof en laat rondom genoeg over om de stof onder de zitting vast te zetten.
- Plaats de zitting terug op het schuim. Knip nieuw schuim zo nodig op maat van de zitting. Een laagje tussenvulling kan de randen zachter maken.
- Zet de stof eerst in het midden vast. Trek de stof om de zitting en niet haar aan de onderkant vast. Begin aan één zijde en ga dan naar de tegenoverliggende zijde.
- Werk naar de hoeken toe. Trek de stof gelijkmatig strak, zonder het schuim zo hard in te drukken dat de zitting vervormt. Vouw de hoeken netjes naar binnen en zet ze vast.
- Monteer de zitting. Knip overtollige stof weg waar die in de weg zit en schroef de zitting terug op het frame.
Kies stevige meubelstof die geschikt is voor zitmeubels. Bij een stof met een patroon helpt het om eerst te bepalen waar het midden komt. Leg de oude bekleding eventueel op de nieuwe stof als hulpmiddel bij het uitknippen.
Een fauteuil met vaste bekleding, veren, knopen of ingewikkelde rondingen vraagt meer ervaring dan een losse eetkamerzitting. Je kunt de bekleding dan laten vervangen door een stoffeerder.
Zelf herstellen of de stoel laten opknappen?
Een eenvoudige houten stoel schilderen of een losse zitting bekleden is goed zelf te proberen. Je bespaart op arbeidskosten, maar bent wel tijd kwijt aan voorbereiden, drogen en afwerken. Heb je nog geen gereedschap, dan tellen ook die aanschafkosten mee.
Voor een antieke stoel kan een moderne verflaag de oorspronkelijke uitstraling of waarde veranderen. Bewaar daarom zo veel mogelijk van het originele materiaal en laat een waardevol stuk beoordelen door een restaurateur voordat je het kaal schuurt of overschildert.
Bij een wiebelende stoel kun je ook hulp vragen bij een Repair Café. Vrijwilligers helpen daar met eenvoudige meubelreparaties, zoals het vastzetten van een losse poot. Een stoffeerder is vooral handig als de zitting of rug uit meerdere lagen en lastige vormen bestaat.
Veelgestelde vragen over een stoel opknappen
Wat kost het om een fauteuil opnieuw te bekleden?
Dat hangt af van de grootte, de gekozen stof en de staat van de vulling. Ook maakt het uit of de fauteuil losse kussens, knopen of ingewikkelde vormen heeft. Vraag een stoffeerder om een offerte waarin stof, vulling en arbeidsloon apart staan.
Welke verf gebruik je voor een houten stoel?
Kies een meubellak die tegen regelmatig gebruik kan en combineer die met een passende grondverf. Een watergedragen lak is geschikt voor veel houten meubels binnenshuis. Maak het oppervlak eerst schoon en schuur het licht op.
Kun je de zitting van een stoel alleen opnieuw opvullen?
Ja. Als de bekleding nog goed is en voorzichtig los kan, kan het schuim of ander vulmateriaal soms worden vervangen terwijl de stof behouden blijft. Bij versleten of kwetsbare stof is tegelijk opnieuw bekleden vaak praktischer.
Wat vraagt een stoffeerder per uur?
Het uurtarief verschilt per vakman en klus. Vraag daarom niet alleen naar het tarief, maar ook hoeveel werk wordt verwacht en welke materialen en eventuele vervoerskosten in de prijs zitten.
Begin bij een eerste project met een stevige stoel en een losse zitting. Zo kun je het frame rustig afwerken en de nieuwe bekleding pas terugplaatsen als de lak goed is uitgehard.