Van set tot scherm: wat het leven van een actrice echt inhoudt

Een actrice staat voor de camera, spreekt haar tekst en geeft leven aan een personage. Maar wat er achter die prestatie schuilgaat, weten de meeste mensen niet. Het vak vraagt veel meer dan talent alleen. Audities, repetities, lange draaidagen en emotioneel zwaar werk horen allemaal bij het beroep. Toch kiezen wereldwijd duizenden vrouwen voor dit pad, gedreven door passie voor verhalen vertellen en het raken van een publiek.

De opleiding en het pad naar een eerste rol

Veel vrouwen die later voor de camera staan, beginnen op jonge leeftijd bij een toneelschool of amateurtheater. Een formele opleiding aan een toneelacademie of conservatorium geeft een sterke basis. Daar leren studenten stemgebruik, beweging, tekstanalyse en het neerzetten van geloofwaardige personages. Niet iedereen volgt die klassieke route. De Belgische speelster Emilie Dequenne werd in 1999 op haar achttiende ontdekt door de regisseurs Jean-Pierre en Luc Dardenne. Ze had nauwelijks acteerervaring toen ze haar debuutrol in de film Rosetta op zich nam. Toch won ze met die rol de prijs voor beste actrice op het filmfestival van Cannes. Haar verhaal laat zien dat talent en de juiste kans soms genoeg zijn om door te breken, ook zonder jarenlange training vooraf. Na die eerste rol volgde voor haar een lange carrière in zowel Belgische als Franse producties.

Hoe een speelster een personage tot leven brengt

Achter elke overtuigende vertolking zit een intensief voorbereidingsproces. Een speelster leest het script meerdere keren, bestudeert de achtergrond van haar personage en overlegt met de regisseur over de emotionele kern van de rol. Sommige actrices gebruiken de methode van Stanislavski, waarbij ze putten uit eigen herinneringen om echte emoties op te roepen. Anderen houden bewust afstand en bouwen het personage op als een externe constructie. Eline Powell, geboren als Eline Pauwels in Leuven in 1990, is een voorbeeld van een Belgische vertolkster die haar carrière internationaal uitbouwde. Ze speelde onder meer in de Amerikaanse televisieserie Game of Thrones. Haar werk vereiste fysieke training, het leren van een kunstmatige taal en aanpassen aan grote internationale producties. Dat toont aan hoe breed het vak reikt en hoeveel disciplines een speelster moet beheersen.

De uitdagingen van het vak achter de schermen

Wat het publiek ziet op het scherm of het toneel is het eindresultaat van weken of maanden voorbereiding. De werkelijkheid achter de schermen is veel minder glamoureus. Lange wachttijden op set, vroege oproeptijden, herhalen van dezelfde scène tientallen keren en werken onder hoge druk zijn dagelijkse realiteit. Daarbij komt de emotionele belasting van zware rollen. Een speelster die een traumatisch personage vertolkt, moet dagelijks terugkeren naar die donkere plek. Emilie Dequenne sprak openlijk over de impact die haar werk had op haar persoonlijk leven. Ze overleed in maart 2025 op 43-jarige leeftijd aan een zeldzame vorm van kanker, waarmee een van de meest getalenteerde Belgische filmsterren van haar generatie veel te vroeg afscheid nam. Haar verhaal raakt velen, niet alleen omdat ze zo jong stierf, maar ook omdat ze tot het einde bleef werken aan haar roeping.

Vrouwen in de filmindustrie: positie en erkenning

De filmindustrie heeft lange tijd weinig ruimte geboden aan vrouwen achter de camera of in leidende rollen. Dat beeld verandert langzaam. Steeds meer vrouwelijke hoofdpersonages krijgen diepgang en complexiteit mee, in plaats van een bijrol naast een mannelijke held. Prijzen zoals de Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol of de Palme d’Or voor beste vrouwelijke prestatie bevestigen dat spelen op het hoogste niveau ook door de industrie wordt erkend. Toch verdienen vrouwen in de filmsector gemiddeld nog altijd minder dan hun mannelijke collega’s voor vergelijkbare rollen. Bekende namen spreken zich daar steeds vaker over uit. De discussie over gelijke beloning, meer diversiteit en betere werkomstandigheden op set wint aan kracht. Dat maakt het vak niet minder aantrekkelijk, maar het laat wel zien dat er buiten het spel zelf nog veel werk te doen is.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een actrice en een acteur?
Een actrice is een vrouw die rollen vertolkt in film, televisie of theater. Een acteur is de mannelijke variant. In het moderne taalgebruik wordt “acteur” soms als geslachtsneutraal gebruikt, maar “actrice” blijft de gangbare vrouwelijke benaming in het Nederlands.

Hoe kom je aan je eerste rol als beginnende speelster?
Een eerste rol als beginnende speelster komt vaak via een toneelschool, een amateurgezelschap of open audities. Sommige nieuwe talenten worden ontdekt via korte films of sociale media. Netwerken binnen de theaterwereld en acteeropleidingen speelt hierbij een grote rol.

Moeten actrices altijd een formele opleiding hebben gevolgd?
Een formele opleiding is niet verplicht om een carrière als speelster op te bouwen. Emilie Dequenne brak door zonder uitgebreide acteeropleiding. Toch biedt een opleiding aan een conservatorium of toneelacademie een sterke technische basis die helpt bij het omgaan met uiteenlopende rollen en regisseurs.

Wat verdient een actrice gemiddeld?
Het inkomen van een speelster varieert enorm. Beginners in theater of kleine televisieproducties verdienen vaak weinig. Bekende namen in grote internationale films of series kunnen miljoenen verdienen per project. Het merendeel van de mensen in het vak heeft een bescheiden inkomen en combineert het acteren met andere banen.